فرة العين مشرق السعدين بحر المعارف و غيره ازو يادگار است « 1 » . و بالآخره در هند اسلامى در دنياى پزشكى برجستهترين چهره دانش و هنر شيراز بوجود آمد - مقصود ما حكيم محمد هاشمخان معروف به حكيم علويخانست كه پسر محمد هادى بود . در رمضان المبارك سال 1080 ه در شيراز متولد گرديد . همينجا تحصيل علم طب كرده در عهد اورنگزيب عالمگير در سال 1111 ه بهند اسلامى آمد و در دهلى متوطن گرديد . چون بعد از عالمگير محمد شاه معروف به « رنگيلا شاه » سريرآراى سلطنت شد وى حكيم علوى خان را به سمت شش هزارى و بلقب معتمد الملك مفتخر گردانيد « 2 » .
در سال 1151 ه چون نادر شاه بعد از فتح هند بايران بازگشت عدهء از اهل فضل و دانش اين كشور را نيز با خود برد - يكى از آنان حكيم علوى خان مزبور بود كه مورد احترام نادر شاه قرار گرفت « 3 » . وى مدتى در ايران بسر برده براى حج بيت اللّه بحجاز رفت و در 1156 ه بدهلى مراجعت كرد . روز 25 رجب المرجب سال 1162 ه راهى ملك بقا و در جوار حضرت خواجه نظام الدين اولياء به خاك سپرده شد « 4 » .
حكيم علوى خان اول كسى بود كه مورد احترام زياد سلاطين زياد هر دو كشور ايران و هند اسلامى قرار گرفت . قرابا دين علوى و خلاصة التجارب و جامع الجوامع و مطب « 5 » علوى خان ( مشتمل بر تجارب وى ) ازو يادگارست ، طبع شعر هم داشت - ازوست :
هامش
( 1 ) - پزشكان نامى پارس ، ص 169 - 171 .
( 2 ) - اطباى عهد مغليه ، ص 205 - 206 .
( 3 ) - ايضا ، ص 206 .
( 4 ) - قاموس المشاهير ، مجلد دوم ، ص 91 .
( 5 ) - اين مجموعهء تجارب در دسامبر 1910 ميلادى در چاپخانهء نولكشور كانپور براى بار ششم چاپ گرديده . آثار باقيه و تحفة العلويه و شرح موجز القانون و شرح بر مجسطى و عشرهء كامله هم از تأليفات اوست .