جلال الدين مظفر و حكيم لطف اللّه و حكيم سيف الملك لنگ و حكيم همام و حكيم عين الملك و حكيم شفائى و حكيم نعمت اللّه و حكيم دوائى و حكيم طلب على و حكيم عبد الرحيم و حكيم روح اللّه و حكيم فخر الدين و حكيم اسحق و حكيم شيخ حسن پانىپتى و حكيم مينا و مهاديو و بهيم ناتهو نارائن و شيوجى .
بيشتر اين پزشكان بزرگ از ايران بهند اسلامى آمده و سكنى گزيده بودند .
پزشكانى كه در عهد جهانگير وارد هند گرديده سكونت اختيار كردند ازين قراراند :
حكيم ركناى كاشى و حكيم صدرا ملقب بمسيح الزمان و ابو القاسم گيلانى ملقب بحكيم الملك و حكيم مومناى شيرازى و حكيم روح اللّه كابلى و مقيم بيد گجراتى و حكيم تقى گجراتى « 1 » .
در دورهء شاهجهان حكيم محمد صالح شيرازى برادر حكيم فتح اللّه شيرازى و حكيم داؤد تقرب خان قرب سلطانى داشتند . درين ضمن اسم مسيح الزمان مير محمد هاشم گيلانى بويژه قابل ذكر است . وى عهدهدار نظارت بيمارستان احمدآباد بوده « 2 » و اخلاف و احفادش تا امروز در جيپور ( بهارت ) زندگى مىكنند .
در زمان اورنگزيب عالمگير ، حكيم محمد امين شيرازى « 3 » و حكيم محمد صالح شيرازى « 4 » و حكيم مير مهدى اردستانى و حكيم مقيم برادر شمساى كاشى « 5 » از پزشكان برجستهء اين دوره بودند . درين فهرست عدهء زيادى از آن مردان نامى پزشكى كه از ايران مسافرت و مهاجرت نموده در هند سلسلهء تدريس و معالجه را استوار كردند نامبرده شده ، اما بنا بر بعضى از كتب تاريخ درين عهد بعضى از دانشجويان هند اسلامى هم بايران رفته و از محضر مشاهير پزشكى استفاده مىكردهاند - يكى از
هامش
( 1 ) - ديباچه توزك جهانگيرى از ميرزا هادى ، ص 19 .
( 2 ) - پادشاهنامه ، مجلد اول ، ص 345 .
( 3 ) - عالمگيرنامه ، ص 567 .
( 4 ) - عمل صالح ، مجلد سوم ، ص 395 .
( 5 ) - عالمگيرنامه ، ص 567 .