كه مدتى پس از روى اين روش را بنام آئس بيگز
( Ice bags )
و كولد سپنجنگ
( Cold Sponging )
ادامه دادند .
تا آنجا كه كار مربوط به علم ادويهء و فن دواسازى است رازى و ابن سينا بسيارى از ادويهء تازه را بوجود آوردند .
مثلا رازى اول پزشكى است كه سيماب را در مرهم به كار برد « 1 » و ابن سينا روش ارسال علق از طب هندى اخذ كرده و اطريفلات را نيز در پزشكى خود به كار برد « 2 » .
جرجانى و حكيم مؤمن خان تنكابنى و حكيم محمد حسين شيرازى در مفردات و مركبات بسيارى از ادويهء مفرده و مركبهء تازه را در كتب خود تذكر دادهاند .
ابو بكر محمد بن زكرياى رازى به علم شيمى علاقهء زياد داشت . همينست كه ابن القفطى و ابن ابى اصيبعه اتلا دوازده تأليف وى را دربارهء شيمى نامبردهاند « 3 » .
ابن سينا طبيعت انسانى
( Human Nature )
را اهميت خاصى داده « 4 » و قرار داده است كه طبيب مدبره بدلست و فعل طبيب در باب حصول تندرستى تعاون طبيعت است .
در طب قديم بحث مزاج ، چنان كه واضح است ، گويا بنياد مسئلهء بيش حساسى
( Allergy )
است كه در آن از خصايص طبع شخصى و ملى و جنسى و مقامى تعريف كرده شده است .
خلاصه كتب درسى طب قديم بر دو باب مشتمل است يعنى امور طبيعى و امور بهبود و مرض . دربارهء امور طبيعى هميشه بحث در آغاز كتاب مىكنند و چون اين امر مربوط به طبيعياتست لذا مسايل اربعيت اركان و اخلاط و مسلمات و
هامش
( 1 ) - ارابين ميديسن مؤلفه دكتر دانلد كيمبل( Dr , Donald Campbell )، ص 72
( 2 ) - القانون بخش قرابا دين
( 3 ) - طب العرب ، ص 53
( 4 ) - ارمغان ، ص 14