جراحان مسلمان اول كسانى بودند كه عمليه لهاة
( Uvula )
و بواسير الانف
( Polypus )
را متذكر شدند و روش اخراج آب
( Paracentesis )
را از طبل گوش
( Drum of the ear )
ايجاد نمودند « 1 » . و هم عوض كردن استخوان آفتزدهء كاسهء سر را با استخوان تازه آغاز كردند « 2 » . آنان در جراحت شكم آلهء بزل
( Trocar )
را به كار بردند و در قصبة الريه عمل فتح القصبه
( Tracheotomy )
را ايجاد نمودند « 3 » . و در سنگ مثانه روش « طحن الحصاة فى المثانه »
( Lithotrity )
را اختراع كردند « 4 » همينطور در اعمال جراحى روش تبنيح
( Anesthesia )
از ادويه مثل بنج و شيلم و يبروج و ترياك و غيره را به كار مىبردند « 5 » . طبق صاحب « مقاله تاريخيه » دكتر عثمان خان اين جراحان اسفنج مسبته
( Sporific Sponge )
را به كار مىبردند و هم درمان عضو بالعضو را آغاز نمودند « 6 » ، دربارهء علم قبالت يكى از كارنامهاى جراحان مسلمان آگاهى آنان از « و الچرز پوزيشن »
( Walcher , s Position )
است « 7 » .
روش اخراج جنين ميت هم مىدانستند « 8 » . كتاب « آثار الباقيه » بيرونى نقشى دارد كه روش عملى قيصريه
( Caeserian Operation )
را روشن مىكند .
رازى اول طبيبى بود كه هنگام تب محرقه بدن را به آب سرد تبريد پيشنهاد كرد « 9 » . و ابن سينا براى مريض اين تب بسترآى
( Waterbed )
را به كار « 10 » برد
هامش
( 1 ) - ستديزان اريبك ايندپرشين لتريچر ، ص 26 .
( 2 ) - ميديكل هسترى آف پرشيا ، ص 287 .
( 3 ) - ارمغان ، ص 46 .
( 4 ) - ايضا ، ص 47 .
( 5 ) - ايضا ، ص 48 .
( 6 ) - ايضا ، ص 49 .
( 7 ) - التصريف لمن سجز التأليف - مقاله در جراحت ، ص 118 - چاپ لكهنؤ .
( 8 ) - التصريف لمن عجز عن التأليف - مقاله در جراحت ، ص 119 .
( 9 ) - الحاوى فى الطب ، مجلد پانزدهم ، ص 128 ، 119 . چاپ حيدرآباد دكن .
( 10 ) - ارمغان ، ص 53 .