و كتبى كه جزو مواد درسى گشته يا شروح قانونست و يا مختصرات آن و يا شروح مختصرات آن . و دوم اينكه بيشتر مؤلفين مواد درسى ايرانى و مربوط بمكتب ابن سينا هستند حتى طبيب شامى علاء الدين ابى الحزم و طبيب ترك جمال الدين اقسرائى « 1 » هم به همين مكتب فكر وابسته بودند .
هامش
( 1 ) - جمال الدين آقسرائى در سال 738 ه در آقسراى ( نزد قونيه در تركيه ) زندگى مىكرد .
تأليف او آقسرائيست كه در شبهقارهء پاكستان و هند متعدد بار چاپ گرديده و ترجمهء اردوى آن امروز هم جزو مواد درسيست . بقول دانشمند بزرگ آقاى دكتر سهيل انور مدير ادارهء تاريخ طب تركيه در دانشگاه استانبول ، شيخ جمال الدين آقسرائى در آقسراى متولد گرديد . نسب وى با امام فخر الدين رازى مىرسد . شيخ در مدرسة السلسله آقسرائى مدرس بود . بسال 791 ه فوت كرد . در علوم قديمه اسلاميه كتابهاى بزرگ نوشت مثل كشف الاعراب فى شرح اللباب و نزهة الارواح فى شرح ابيات الشيخ اوحد الدين و رساله فى جواز الدور و السماع و حاشيه على شرح مجمع البحرين و حاشيه شرح الكشاف و شرح غاية القصوى و غيره . در پزشكى قديم تاليفش اقسرائى كه شرح موجز القانون بعربيست خيلى معروفست . شيخ در تأليف اين كتاب از تصانيف پزشكان متوسطين مثل القانون و الكامل و الحاوى و غيره استفاده كرده ( ر - ك : بمجله نباض لاهور ، شماره مارس ، 1969 ميلادى . و اقسرائى ص 2 ) . اسلوب نگارش وى خيلى سهل و آسانست . اينست كه اين تأليف مقبولترين شروح موجز القانون شمرده مىشود .
طاشكپرىزاده در الشقايق النعمانيه فى علماء دولة العثمانيه شرح زندگانى اقسرائى را بتفصيل نوشته ( ص 81 ، 82 ) . و بقول فيلسوف الدوله « اقسرائى از اعاظم علماى رومست . در عهد دولت غازى خداوند كار سلطان مراد خان بن اورخان در شهر اقسراى از ولايت قونيه در مدرسه معروف بسلسله مرتبه مدرسى داشت و در حلقه تدريس او بسيارى از حكماء جمع مىشدند و شاگردان او سه طبقه بودند . فرقهء در حين ذهاب بسوى مدرسه و طبقهء در خارج مجلس درس وعده در داخل محفل كلمات آن حكيم را استماع مىنمودند » ( ر - ك : مطرح الانظار ، ص 329 ) .