خانوادهء عزيزى ( لكهنؤ ) نيز آثار مهمى بيادگار گذاشتهاند و بعضى از آنها مانند تأليفات شفاء الملك حكيم عبد الرشيد و حكيم عبد الحليم مقام مخصوصى دارند .
مفردات عزيزى تأليف عبد الحليم تا امروز جزو مواد درسى دانشكدهء تكميل الطب لكهنؤ است .
گذشته از تشريحات و تلخيصات و تراجم و تأليفات پزشكان ما بر تأليفات پزشكان ايرانى تعليقات هم مىنوشتهاند . در اين باب اسمهاى شريفخان و مولانا ابو الحسنات عبد الحى فرنگى محلى و مرحوم حكيم محمد حسين حاشيه نگار شرح الاسباب و آن علامات بويژه قابل ذكر است .
كتابهاى طبى شبه قاره هند و پاك پيوسته وسيلهء موثر در اتحاد فكرى دو كشور بوده است . حال بر آنكه پزشكان علاقمند ايران نيز بنوبه خود از اين كتابها استفاده كردهاند .
از تأليفاتى كه ايران و شبه قاره پاك و هند را يكسان متأثر نمود و هر دو كشور را بيك رشته درمان و معالجه پيوست كتاب مخزن الادويه و قرابا دين كبير تأليف حكيم محمد حسين نوهء خواهر حكيم علوى خان بخصوص قابل ذكر است .
اين تأليفات همزمان در شبه قاره و ايران انتشار مىيافته و محور كار اهل فن در هر دو كشور بوده است . گويا بوسيلهء اين تأليفات در دو كشور داروخانهها ايجاد شد كه در آنها استعمال مركبات و مفردات بيك طرز جريان داشت .
مخزن الادويه نخستين بار در هند در روز 22 شعبان بسال 1260 ه بتصحيح حاج حافظ احمد كبير و بفرمان حاج حافظ آقا كربلائى محمد خان در كلكته چاپ و منتشر گرديد و بار چهارم در سال 1913 ميلادى در مطبع نولكشور كانپور چاپ شد . در حاشيه آن نيز تحفة المومنين انتشار يافته بود . و در تهران هم در سال 1277 هجرى با هدايت جهانگير ميرزا ملقب بحاج آقا پسر حاج محمد ولى ميرزا پسر فتح على شاه قاجار منتشر گرديد . همچنين قرابادين كبير در كلكته بسال 1275 هجرى و در
تاريخ روابط پزشكى ايران و پاكستان ( فارسى ) — صفحة 81
مساهمون: حكيم نير واسطى
ص٨١