تخطي إلى المحتوى الرئيسي

برهان رسا ( مقامع رشيق لمنكري طب العتيق ) ( فارسى ) — صفحة 148

مساهمون:

ص١٤٨
چيزى كه بر او توان نشست مانند لگن پهن كوتاهى يا سينى لبه‌دارى . و چنانچه غرض ترطيب به ماء فاتر « 1 » قراح ( خالص ) بود ، در ديگ و غيره آب جوش آورده در او ريزند سپس آب سرد داخل نموده فاتر گردد ، مريض را در او نشانيده مالش دهند از اطراف حتى سر و گردن . هنگام نقصان فاتريّت « 2 » ، آب جوش در او ريزند تا به ميزان اعتدال آيد و اگر غرض تعريق بود بايد حرارت زيادتر باشد مثل آب حمام زمستان كه تحمل توان نمود ، چيزى بر سرش اندازند و مالش دهند پس از تعريق وافى ، جايش را ملايم نموده بيرون آرند به نحوى كه باد نخورد در دثار « 3 » پيچيده در لحافش برند و اگر زمستان است جنب كرسى جايش را مرتب دارند . به همچنين : * چنانچه مانند مسلولين ترطيب به ادويه بارده مراد باشد به دستور مانند : * گل خطمى * و سبوس جو * و برگ كاهو * و هميشه بهار * و سرخ‌مرز « 4 » و غيره در ده برابر آب جوش آمده ريزند به دستور معمول دارند . * در دقّ شيخوخيت كه بواسطه قلّت حرارت غريزيه عارض مىگردد و يا صاحب استرخاء و فلج و لقوه باشد مانند * بابونه * بومادران * اسفند * شيح « 5 » * و برگ گردو بلكه پوست سبز گردو * و سبوس جوشانيده مريض را در او نشانند مالش دهند . * ولى در امراض كليه و كبد و قولنج بايد معتدل باشد مطبوخ از : * خطمى * و بابونج * و بزرك
هامش
( 1 ) . نيم گرم ، ولرم ( 2 ) . يعنى كم شدن درجه حرارت آب ( 3 ) . بالاپوش ، روپوش مانند جبّه و عبا و غيره ( 4 ) . عصاء الراعى ، تاج خروس ( 5 ) . درمنهء تركى