خواب در هضمى كه تقريبا ختم شده اثر ننموده مزاحمت و منعى هم در اختتام ان ننمايد ولى هركاه تازه شروع شده باشد خواب بدرجهء اسباب سرعت ان شود كه اغذيهء هضم نشده و غير نضيج از معده خارج شوند مثل آنكه عضو مزبور خواب مانده و غذا تغيير نكرده از انجا فرار نمايد لهذا ممكن است اختلالات عمل هضم و مخصوصا پس از بيدار شدن كسالت و مغص و بلغم زياد در دهان و امثال اينها ظاهر كردد
اثر هضم هم در خواب ضعيفتر از حالت اول نيست زيرا كه هركاه فورا پس از غذا بخواب روند معده درصدد برايد كه عمل خود را انجام دهد و چون اين عمل درونى كه چندين عضو بايد در ان معاونت نمايند توافق فيزيولوژيكىئى را كه براى نوم ضرورت دارد برهم زند و به نحوى سلسله عصبانى را پريشان كرده مانع سكون كامل ان شود لهذا چنين خوابى بوساطت خوابهاى موحش پريشان و كابوس اضطراباميز كردد پس كمال اهميّت در خواب خوب انست كه هضم معدى قبل از نوم تمام و يا اقلّا قريب باختتام باشد و بعبارة اخرى هركز نبايد كمتر از دو ساعت فاصله بعد از غذا وارد رختخواب كرديد و هر قدر غذاى شب خفيف و تقليل در ان زياده باشد خواب شب راحتتر خواهد بود
ولى باعلى درجه هم نبايد قناعت نمود چه گرسنگى و ضعف منتجهء از ان
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 172
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٧٢