و سكوت صرف اسايش نموده و خوابكاه را در تاريكى و دور از همهمه و چنان كه كفتهايم در جاى خنك و خشك و با هوا قرار داده از تمام محرّكات قويّهء عصبيّه مانند عطريات و گلها و موادّ فرّاره و مايعات در حين تخمّر و غيره احتراز نمايند
رختخواب هم كليّة بايد صلب و ارتجاعپذير بوده نرم و رخو نباشد لباس هم بايد وسيع و منع دوران دم را ننمايد لحاف هم چندان سنكين نباشد كه موجب تعريق كردد
اكنون بايد دانست كه براى خواب چقدر مدّت كافيست - مدّت خواب برحسب سنها تغيير يابد و از ولادت تا اماتت روى بتناقص كذارد
قبل از ولادت كه انسان در شكم مادر زندكى كند لاينقطع در خوابست و پس از ولادت تمام زمانش منقسم و مصروف كردد بخورد و خواب يعنى بذخيره كردن نه خرج كردن و نتيجهء اين صرفهجوئى شگفتانگيز نموّ بسيار سريع بدن مىباشد
ولى هر قدر كه طفل بزرك شود نموّ بطئ گردد يعنى فاضل بودجه حيوانى روى بانتقاض كذارد و خواب هم متدرّجا كم شود
همينكه بسنّ شباب رسيد و متوقّف كرديد بايد خرج و دخل محقّقا تعادل نمايد و مدّت خواب به حال خود ماند و همينكه كهولت شروع نمود و تعادل حيوى منقطع گرديد خواب روى به تناقص گذارد و مرمّت تحليلات يوميّه را
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 174
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٧٤