كه هضم معوى ايشان را كفايت كند و از يبوست نيز حفظشان نمايد ولى مراقبت بكردش منظّم چرخهاى اين كارخانه تنها كفايت نكند بلكه بايد قانون به كار انداختن محرّك كل را كه جملهء عصبى است نيز دانست و با آنكه عمل ان بسيار لازم است معذلك جز معدودى معرفت بدين حرفه نداشته از اعمال ان محروم ماندهاند و كلّيّة هركس بدون ملاحظهء شرايط صحّت در هر ساعتى كه ميلش بيشتر مىكشد مشغول به كار مىشود مثلا كاهى فورا بعد از غذا و كاهى ناشتا بعض اوقات هم تا مدّت مديدى از شب را مشغول به كار شوند رياضت و اشتغال طولانى در حالت ناشتائى ناپسند مىباشد مثلا صبح كه يازده ساعت يا دوازده ساعت از موقع غذاى شب كذشته و بدن در اين مدّت عارى از وسايل اغذيه بوده بدون كسالت تحمّل رياضات طويل را نتواند نمود و بخصوص در مشاغل جسمانى اين مسئله بسيار محسوستر است تا در رياضات دماغى ولى در اينجا هم اثار ان بمرور مشهود خواهد كرديد چه خونى كه در اين موقع دماغ را مشروب مىكند به حالت فقر و فاقه افتاده و لهذا دماغ جز با زحمت زياد عمل خود را مجرى نتواند نمود پس براى حفظ صحّت قبل از آنكه صبح بشغل شاغلى مستغرق شوند بايد غذاى خفيفى صرف نمود تا موادّ مغذّيه را مجدّدا تهيّه كرده و كمى هواى خالص نيز استنشاق نمايند تا بذخيرهء اكسيژنى كمك رساند بعلاوه بايد پس از صرف دو غذاى
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 119
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١١٩