معلّم و مدرّس بايد در مواظبت و مراعات صوت خود كوشش كرده طريق ايماء و اشارات و كمكهاى يدى را كه بسيار مشكل و بىنهايت لازم است كسب نمايد چه بسا درسى كه به خوبى تاليف شده و به نيكوئى مشروح كرديده بوساطت علّت منفردى كه تلفّظ با صوت خفه و كرفته و بدون تغيير اهنك و خلاصه از روى عدم شعور است از ذهن مستمع لغزش پيدا كند و بذهن داخل نشود و در ميان معلّمين كه مشغول تدريسند آنهائى كه طرز سخن خود را اصلاح نموده و كلام را واضح و چابك و نرم ادا كرده مستمع را مجذوب و توجّهش را از اوّل درس تا اخر به سمت خود نمايند چه بسيار نادر مىباشند براى تحصيل اين تكميل الت صوت بايد آن را باعانت ورزش علمى به كار كرفته و تقويت نموده و مخصوصا باعانت ايماء و اشارات و حركات دست و سر آن را ملايم نمايند چه صدائى كه بدوا پرزحمت و ناملايم و تلفّظى كه با لكنت و درهم بوده باعانت رياضت در كمال سرعت تمام نقايص ان جبران شده تدريس به حالت قيام هم مناسبتر مىباشد تا به حالت قعود چه در آن حالت شخص سخنگو كمال ازادى را در تنظيم تنفس و حركات بازو دارد و لهذا اشارات در تكلّم دو خصوصيّت دارد اوّلا بمناسبت آنكه خستكى را چون در عضلات عديدهء منقسم و متفرّع مىنمايد تكلّم را سهلتر مىسازد و ثانيا چون با ان همراه و آن را واضحتر و متحقّقتر مىنمايد نفوذ و اثرش را زياده مىكند و هيچچيز مانند اشارات خستكى
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 122
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص١٢٢