ان را شكسته نمىكذارد از حدّ طبيعى تجاوز نمايد و هركاه بطريق مزبور به جهت عملهها و حمّالها و كسانى كه رياضت جسمانيّه دارند مواد لازمه از قبيل هوا و اكسيژن و اغذيه و غيره مهيّا شد بعوض اينكه ايشان شاكى باشند محسود ديكران هم واقع شوند و در حقيقت ان وقت جزء مردم زحمتكش و مفلوك قلمداد نشده بالعكس بدون زحمت و كسالت مقدار عمدهء نه فوق العاده عمل و ورزش مفيد و مثمرى بجا اورند و بلسان فيزيلوژيكى حكم اسبابى را دارد كه در كمال خوبى ساخته شود و به نيكوئى حفظ كردد و بدقت غذا داده شود و از تمام انواع خود كاملتر باشد و عمل عمدهء قوا و توافق ان علاوه بر آنكه آن را كهنه و حك ننموده موجب اطمينان بر طول عمر و سلامتى ان شود و بلسان تمدّن هزار مرتبه خوشبختتر از اهل قلم و مردم بيكارند كه حياتشان ناقص و عصبانى صرف يعنى فقط مبتلا برياضات دماغيّه و فكر و خيال و لاينقطع مايل به مرض وافت و مر كند و خلاصه اين مسئلهء غامضه كه تقريبا در ساير حرف و مشاغل لا ينحل مانده حلّ شود كه درصورتىكه نهايت زحمت و رياضت بدنى را متحمّل مىشود كمال سلامتى را هم دارد و اين مسئله محقق شده كه كسانى كه عمله و رياضتكش نيستند ادّعاى سلامتى و صحت مزاج را نتوانند كرد جز آنكه مصنوعا در حيات خود مقدارى كافى عضله را به عمل دراورند و همهروزه مدت زمانى را مشغول برياضات بدنيّه شوند و بملاحظهء همين ضرورت صنعت ورزشى كه ذيلا شرح
حفظ صحت ( فارسى ) — صفحة 97
مساهمون: ميرزا علي خان ناصر الحكماء
ص٩٧