يكى آنكه از حرارت و حدت منى باشد و علامتش احساس حرارت و سوزش وقت برون آمدن و زيادتى علت از تناول اشياى حاره و زردى رنگ منى و رقت قوام آن مىباشد دوم آنكه از ضعف قوت ماسكه بسبب برودت و رطوبت بود و علامت آن عدم آثار حرارت و رقت منى و سپيدى لون آن و زيادتى علت از خوردن چيزهاى سرد و تر مىباشد سوم آنكه كثرت منى و غلبهء خون باعث سرعت انزال شود و علامت وى آثار غلبهء خون و اعتدال قوام منى و كثرت آن و قوت آلت بود چهارم آنكه از ضعف اعضاى رئيسه عارض شود و اين نوع با نقصان باه و قلت رغبت جماع يار باشد و علامتش ظهور آثار ضعف اعضاى رئيسه و امارات ضعف باه مىباشد پنجم آنكه از صغر اوعيه و وسعت مجارى آن باشد و علامت اين قسم ورم آثار هر چهار نوع سابقه بود
سيلان منى
كه در هندى پرسيو گويند بر چند گونه بود نخستين آنكه ازدياد منى بسبب تناول مولدات آن و ترك جماع باعث علت سيلان گردد و علامتش آنست كه هنگام جماع منى بسيار خروج نمايد و مستوى القوام باشد و با وجود كثرت خروج منى ضعف عارض نشود مگر آنجا كه بدن ضعيف بود و اوعيهء منى قوى دوم آنكه حدت و حرقت منى موجب سيلان باشد و علامتش در نوع اول سرعت انزال مرقوم شده و باشد كه حرقت بول هم پيدا بود سوم آنكه استرخاى اوعيهء منى و ضعف قوت ماسكهء آن بسبب برودت و رطوبت محدث سيلان شود و علامت وى نيز در نوع دوم سرعت انزال بتحرير آمده و هرگاه ضعف مفرط در ماسكه بود بىانعاظ آلت سيلان منى ظهور نمايد چهارم آنكه از عروض تشنج در عضلهء ؟ ؟ ؟ اوعيهء منى سيلان حادث شود و علامتش برآمدن منى با نعوظ و سرعت و تواتر قضيب مىباشد پنجم آنكه ضعف گرده و گداختن پيه آن بنا بر شدت حرارت شهوت يا كثرت جماع متكون سيلان شود و اين سيلان شحم گرده بود نه منى اما چونكه پيه گرده به صورت منى مىبرآيد مجازا سيلان منى گفته شود و علامت اين نوع آنست كه پس از جماع چون بول كنند چيزى غليظ سفيد بىلذت و دفق بسيار برآيد وقت الانزال نيز مانند منى پيشتر خروج نمايد و آثار ضعف كليه و سوء مزاج حار آن پيدا بود و اين علت به همين اسباب مذكورهء بالا زنان را نيز عارض شود
كثرة الاحتلام
احتلام بالكسر در لغت بمعنى جماع كردن در خواب يا انزال منى بخوابست و بمعنى مطلق انزال نيز آمده و كثرت احتلام از كثرت منى و حدت و حرقت آن و استرخاى اوعيهء منى بسبب استيلاى برودت و رطوبت و تشنج عضلهء اوعيهء منى و بيشتر استماع