به فارسى نرگس نامند گلىست بستانى معروف و مزاج آن گرم و خشكست در سوم و نزد بعض در دوم و نزد بعض معتدل و پياز آن جالى و محلل و جاذب از عمق بدن و مخرج كرم شكم و مسقط جنينست و مقدار شربت آن از يك مثقال تا چهار درم و تخمش مانند تخم پياز سياهرنگ و مزاج آن گرمست در دوم و تر در اول و آشاميدن آن با شير تازه دوشيده محرك باهست و قدر شربت آن تا نيم مثقال
نشا
بفتح اول و شين معجمه و الف و نشاستج به فارسى نشاسته گويند و آن از حبوب گندم اب در آب خيسانيده ماليده مىبرآرند و خشك كرده نگاه دارند مزاج وى سرد و خشكست در آخر اول و نزد بعضى سرد و تر و مغرى و رادع و قابضست و بودادهء آن حابس اسهال و خون و خواصها دارد و قدر شربتش از يك مثقال تا پانزده مثقال
نشارهء عاج
بضم اول و فتح شين معجمه و الف و راى مهملهء مفتوح و ها در آخر به فارسى برادهء عاج خوانند و آن برادهء دندان فيلست و آشاميدن ربع درم آن معين بر حمل دانستهاند
نطرون
بفتح اول و سكون طاى مهمله و ضم راى مهمله بورهء ارمنىست و در به ورق مذكور شد
نعنع و نعناع
بفتح اول و ثالث و سكون عين مهمله هر دو به فارسى پودينه گويند و آن در فودنج مذكور شد و صاحب تحفه گفته كه قسمىست از پودينهء بستانى و مزاج وى گرم و خشك ست در آخر دوم و مفرح و محلل رياح و مواد بارده و مقوى معده و هاضمه و محرك باه است و خواصها دارد و قدر شربتش تا دو مثقال
نغزك
بفتح اول و سكون غين معجمه و زاى معجمهء مفتوح نام ميوهء شجريست كه بهندى آنب گويند و ميوهء مذكور را به عربى انبج و به فارسى انبه خوانند مزاج رسيدهء آن گرم و خشكست در دوم و مقوى باه و مثانه و نيكوكنندهء رنگ رخسار و بوى دهانست
نفط
بكسر اول و سكون فا و طاى مهمله روغنى است كه از بعضى زمين جوشيده برمىآيد و سفيد و سياه مىباشد و سفيد آن بهتر و الطفست و مزاج وى گرم و خشكست در چهارم و مفتح و سريع النفوذ و محلل رياح و مدر حيض و مخرج جنينست و خواصها دارد و قدر شربت از سفيد آن از دو دانگ تا نيم مثقال و از سياه آن تا يك مثقال و بدلش قطرانست
نوشادر
بضم اول و سكون واو و فتح شين منقوطه و الف و ضم دال مهمله و سكون راى مهمله بهندى نوسادر و نوساگر نامند و آن معدنى مائى و مصنوعى مىباشد اما معدنى و مائى آن عزيزالوجودست و درين زمان مفقود و مزاج مصنوعى آن گرمست در آخر سوم و خشك در اول آن و ملطف و مجفف قروح و مفتح سدد و قاطع سيلان خونست و خواصها دارد و مقدار شربت آن از نيم مثقال تا يك مثقال
نيتربالا
بكسر اول و تحتانى مجهول و فتح فوقانى و سكون راى مهمله بلغت هندى گياهىست كه در آبها مىرويد و خشك آن از ملك گجرات كشور هند مىآيد مزاج وى سرد و خشكست