تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 251

مساهمون:

ص٢٥١
و قاتل كرم دماغ و گوش

ملوكيه و ملوخيه

خبازىست و در حرف خاى معجمه گذشت و نوعى از ملوخيه را بقلة اليهوديه خوانند

مندى

بضم اول و سكون نون و كسر دال مهملهء هندى و سكون تحتانى بلغت هندى نباتىست كه آن را گوركه هندى نامند برگش يك‌گونه مشابه به برگ پودينه و از ان ضخيم‌تر و مرغب ؟ ؟ ؟ و گل آن گلگون تكمه‌آسا و خوشبوى شيرين و با اندك تلخى مىباشد و مزاج آن گرم و ترست در دوم و مفتح و ملطف و محلل و در ادويهء باهيه و تراكيب مصفى خون و غير آن مستعمل و عظيم النفع‌ست و صاحب تحفه گفته كه كماذريوس‌ست

مو

بضم اول و واو ساكن به فارسى ريشه و الا گويند و آن بيخ سنبل جبلىست خوش‌بو و با اندك گزندگى و مزاج آن گرم‌ست در دوم و خشك در سوم و مفتح و ملطف و مسكن درد گرده و مثانه و مدر بول و حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو مثقال و مصلحش عسل و تخم كرفسست

موز

بفتح اول و زاى معجمه در آخر بر وزن جوز بهندى كيله و كيل گويند نهالىست بستانى معروف و ثمر پختهء آن شيرين و خوش‌مزه مىباشد مزاج آن معتدل‌ست در گرمى و تر در دوم و ملين سينه و مرطب معده و مولد خون‌ست

مويز

بفتح اول و كسر واو و تحتانى معروف به عربى زبيب و بهندى منقى خوانند و آن قسمىست از انگور سياه كه خشك كرده باشد و مزاج و خواص آن در زبيب مذكور شد

مويزج

معرب مويزك كه به عربى زبيب الجبل هم گويند مويز كوهى ست سياه مائل بسرخى و مزاج وى گرم و خشك‌ست در آخر سوم و مفتح و جالى و مسقط جنين و منقى بلغم و جاذب رطوبت دماغى و رافع لكنت زبان‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا يك درم لغايت يك مثقال

موم

به ضم اول به عربى شمع گويند و آن چيزىست كه از چهتهء زنبور عسل حاصل مىشود و مزاج آن گرم است در اول دوم و در رطوبت معتدل و محلل و منضج و ملين و مصلح ادويهء مرهم‌ست و خواصها دارد و قدر شربتش تا نيم درم

موچرس

بلغت هندى شگوفهء فوفل‌ست و بعضى صمغ سينبهل دانسته‌اند و اول اصح‌ست و مزاج وى سرد و خشك‌ست و حابس سيلان فرج نسوان

موميائى

به ضم اول و سكون واو و كسر ميم ثانى و تحتانى مفتوح و الف و تحتانى ثانى معروف و بىتحتانى نيز بلغت يونانى بمعنى حافظ الاجساد است و از سنگستان به تراوشى بهم مىرسد و بهترين آن سياه براق و نرم باشد و گويند كه بهترين آن فارسى دارابىست كه در فارس از كوه داراب بهم مىرسد مزاج وى گرم‌ست در اول سوم و خشك در دوم و صاحب شفاء الاسقام گرم در دوم و خشك در اول گفته و مفرح و حافظ ارواح و مقوى اعضا و محرك باه و مجفف رطوبات و محلل مواد بارده است و خواصها دارد و مقدار شربت آن در سائر امراض از يك قيراط