سفيد و بعضى اوراق آن مائل بزردى و مضاعف همچو گل سرخ و از ان كوچكتر و خوشبو مزاج وى معتدل ست و نزد بعض گرم در دوم و خشك در اول و مفتح سدهء دماغى و منقى رطوبات آن و محلل رياح و مسهل بلغم و سودا و مدر حيضست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا يك مثقال
وسخ الكوارير و وسخ كور النحل
بفتح اول به فارسى بر موم خوانند و آن چيزىست كه از خانهاى زنبور عسل بهم مىرسد و بهترين آن مائل بسرخى و نرم و خوشبو مىباشد و نزد شيخ الرئيس بهترين آن سبزست و مزاج آن گرم و خشكست در آخر دوم و ملطف و جالى و محلل اورامست و در استحكام استخوان شكسته و ضربه و سقطه نائب مناب موميائى دانستهاند و خواصها دارد و مقدار شربت آن يك مثقالست كه با ده مثقال نبات يا عسل كه با آب شربت كرده باشند بنوشند
الهاء
هالبوا
بفتح اول
وهيلبوا
بكسر اول و تحتانى معروف به فارسى خيربوا و بهندى چهوتى - الايچى نامند و به عربى قاقلهء صغار نيز گويند ثمر درختىست بسيار خوشبو مثلثشكل متساوى الاضلاع و پوست آن سفيدرنگ و دانهء آن خرد بيرون سياه و اندرون سفيدمزاج وى گرمست در اول و خشك در دوم و مفرح و ملطف و جالى و محلل و مقوى معده و هاضم و مسكن قىست و مقدار شربت آن از يك مثقال تا دو درم
هارسنگار
بلغت هندى شجريست كوهى و درخت آن اكثر بقامت انسان و تا دو قامت هم مىباشد و برگش خشن نوكدار و سطبر شكننده و رگدار و گل آن كوچك سفيدرنگ و ساق او سرخرنگ زردى مائل و مزاج آن سردست و مبيهى و برگ و تخم آن مستعمل اطباى هندست
هرنوه
بفتح اول و سكون راى مهمله و ضم نون ثمر درخت عودست كوچكتر از فلفل و با اندك زردىرنگ و طعم آن تند و بوى آن خوش و مزاج آن گرم است در دوم و معتدل در خشكى و مفرح و محلل رياح و مقوى احشا و ملين طبع و محرك باه و مسخن گرده و مثانه است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو درم و بدل آن قاقله است
هرنكهورى
بكسر اول بلغت هندى رستنىست كه در زراعت ربيع مىرويد برگش مشابه بسم آهو طويل نوكدار و املس و گل آن سفيدرنگ مائل بسرخى مىباشد چون يك دام از ان گرفته با ده دانهء فلفل سياه سائيده صاف كرده بنوشند براى خدر بسيار مفيد دانستهاند
هليون
بفتح اول و سكون لام و ضم تحتانى به فارسى مارچوبه و بهندى ناگدون و ناگدمنى نامند نباتىست بيارهدار كه بيخ آن از اندرون زمين مشابه بمار يا به پيچها و حلقها مىبرآيد مزاج آن گرمست در اول و خشك در دوم و محلل و مفتح سدهء جگر و دافع ثبور و زهر مارست و مقدار شربت آن تا سه درم و تخم آن گرم و ترست در دوم و مبيهى و مفتح سدهء سپرز و مدر حيض و مخرج حصاتست و مقدار شربت آن تا مثقال