و حيض و اسهالست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو درم و مصلح آن شكر و عسل
مغاث
به ضم اول و فتح غين معجمه و الف و ثاى مثلثه بيخىست دراز و سطبر و پوست آن سياه مائل بسرخى و اندرونش ما بين سفيدى و زردى و دو نوع باشد بغدادى و هندى و بهترين آن بغدادى خوشبو و تلخ مائل بشيرينى مىباشد و صاحب مخزن نوشته كه هندى سياه و تلخ آن را بلغت هندى ميدالكرى خوانند و مزاج وى گرمست در دوم و خشك در اول و محرك باه و مقوى اعضا و اعصاب و رافع درد كمر و مفاصل و عرق النسا و نقرسست و خواصها دارد و مقدار شربت آن دو درم و مضر مثانه و مصلح وى عسلست و بدل آن سورنجان و عاقرقرحا
مقلياثا
بفتح اول و لام مكسور و حرف ششم ثاى مثلثه بلغت سريانى حب الرشادست كه بهندى هالون نامند و مزاج و خواص آن در جرجير مذكور شد
مقل
بضم اول و سكون قاف و لام در آخر به فارسى بوىجهودان و بهندى گوگل نامند صمغ شجر كوهى و برىست و بهترين آن زردى مائل و صاف براق و مائل به تلخى و پس از ان سرخى مائل بود كه زود حل شود و بر آتش خوشبو دهد و مزاج آن گرمست در اول سوم و خشك در اول دوم و جالى و محلل و ملين طبع و مسهل بلغم و مفتح سدد و مدر بول و حيضست و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا يك درم و مصلح آن زعفران و كتيراست
ملح اندرانى
به فارسى نمك سنگ بلورى نامند و آن نمكى است معدنى و بهترين اقسام نمكها و مزاج وى گرم و خشكست در آخر دوم و مسهل بلغم لزجه و مفتح سدد و رافع تخمهء طعام و فساد آن و مقوى فهم و ذهنست و خواصها دارد و مقدار شربت آن يك درم تا دو درم
ملح العجين و ملح الطبرزد
به فارسى نمك سنگ و بهندى سيندهالون و لاهورىلون نامند نمكىست معدنى سرخ و سفيد كه از معدن پنجاب مىبرآيد مزاج آن گرمست در دوم و خشك در سوم و نزد بعض گرم و خشك است در اول سوم و محلل رياح و مسهل بلغم و سودا و ماء اصفر و متحرك اشتهاست و مقدار شربت آن تا يك درم و نيم
ملح نفطى
نمكىست معدنى كه بوى بد مثل نفط دارد و بهندى آن را سونچرلون و سونچللون نامند مزاج وى گرم و خشكست در سوم و مسهل و مخرج بلغم و سوداست و مقدار شربت آن تا يك درم
ملح سانبر
نمكىست آبى كه در قصبهء سانبهر من مضافات راج جىپور كشور هند از اندرون جهيل پيدا مىشود و در افعال و خواص قريب به نمك سنگست
ملح اسود
به فارسى نمك سياه و بهندى كالالون نامند نمكىست مصنوعى و مزاج آن گرم و خشكست و مسهل و ملين طبع و جالى قريب به ملح نفطىست
مليم
بضم اول و لام مكسور و تحتانى ساكن و ميم ثانى به لغت هندى بيخىست اغبررنگ و مزاج آن گرم و خشكست