تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 217

مساهمون:

ص٢١٧
صنوبرىشكل با اندك پهنى و دو نوع مىباشد شيرين و تلخ شيرين آن ظاهر و باطن هر دو سفيد و تلخ آن ظاهر و باطن هر دو زرد مائل به تيرگى يا سياهى و طبيعت شيرين آن گرم‌ست در سوم و خشك در دوم و مسهل اقسام بلغم و قاطع آن خصوصا از مفاصل و مفتح سدد و جاذب اخلاط لزجه از عمق بدن‌ست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن ؟ ؟ ؟ يك درم و با ادويه مركبا نيم درم تا نيم مثقال

سوسن

گليست معروف و دو نوع مىباشد بستانى و صحرايى و بستانى آن دو قسم‌ست يكى سفيد خوش‌بو و دومى بنفسجى كمتر خوش‌بو و برى آن سفيد و زرد و كبود و ازرق مىباشد و ايرسا بيخى از سوسن كبود آسمان جونى و جبلىست و طبيعت همه اقسام آن گرم‌ست در اول و در ترى و خشكى معتدل و گويند سفيد بستانى آن گرم و خشك‌ست در دوم و برى گرم‌تر و خشك‌تر از بستانى و خواصها دارد

سويق

بفتح اول و واو مكسور به فارسى پست و بهندى ستو نامند سويق گندم و جو مسكن التهاب و تشنگى و نافع تپهاى حاره و امراض اطفال ست

سهدئى

بفتح سين مهمله و خفاى ها و كسر دال و سكون تحتانى و كسر همزه و تحتانى ثانى رستنى هندىست كه نهال وى به قدر نيم گز و كم و زياده و برگ آن مشابه به برگ تلسى مىباشد و دو نوع بود يكى گل آن سرخ و دومى گل او سفيد و مزاج آن سرد و ترست و نافع ورم حلق بماليدن و خوردن و رافع تپ‌ست و خواصهاى ديگر دارد

سهنسن‌بيد

سنگيست نرم و سرخ تيره‌رنگ مزاج وى سرد و خشك‌ست در دوم و براى اصلاح شكم و فساد خون و جوشش و دماميل و سرخ بادهء اطفال مستعمل

سينهد

بكسر اول و تحتانى مجهول و خفاى ها و نون و دال مهملهء ساكن بلغت هندى شجر صحرائيست خاردار كه از جملهء تيوعات‌ست قسم اعلى وى گلگون است كه شير آن نيز سرخ باشد و آن در كيميا خشك و تر به كار آيد و بعد از ان زردست و پس از ان تدهارا و ازين هر دو قسم هرتال و سيماب قائم مىشود و پس از ان بىخار و ازين سم الفار قائم مىشود

سيساليوس

نباتىست چهار قسم و آنچه مستعمل بيشترست شبيه بانجدان باشد و ثمر آن سفيدتر از انجدان و مستدير و درازتر و با عطريت و تندى و چون مقشر كنند از ان تخمى درازتر از رازيانه مائل بسبزى مىبرآيد و آن تخم مقشر مستعمل ادويه‌ست مزاج وى گرم و خشك‌ست در دوم و محلل و ملطف و مسكن دردهاى باطنى و مفتح سدد و مقوى معده و مدر بول و حيض‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت آن يك مثقال

سيسنبر و سوسنبر

سيسنبر بكسر اول و سكون تحتانى و فتح سين ثانى و سكون نون و فتح موحده و راى مهمله در آخر و سوسنبر بضم اول و سكون واو اسم فارسى نمام‌ست و آن نباتىست از قبيل ريحان و ما بين نعناع و فودنج و بستانى و برى