تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 216

مساهمون:

ص٢١٦
و مبيهىست

سمندرپهل

بلغت هندى ثمر درختىست همچو هليلهء خرد و چهار پهلو سرخ‌رنگ و چون كهنه شود سياه مىشود و در ادويهء هنديه مستعمل‌ست

سنجد

بفتح اول و جيم مكسور به عربى غبيرا بضم غين معجمه و فتح موحده و سكون تحتانى و راى مهملهء مفتوحه و الف مىنامند ثمر درختىست شبيه بعناب و دو نوع مىباشد يكى به قدر عناب و دومى بزرگ‌تر از ان و مغز هر دو نوع سفيدرنگ و شيرين و خوش‌بو و مزاج آن سردست در اول و خشك در دوم و قابض و مقوى و مفرح‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت تا پنجاه عدد و سويق آن مقوى معده و دابغ آن و مسكن قى و قامع صفرا و حابس اسهال مىباشد

سندروس

بفتح اول و دال مهملهء مفتوح و راى مهملهء مضموم و واو معروف و سين مهمله و قيل بضم اول بهندى چندرس نامند صمغىست زردرنگ شبيه به كهربا و بهترين آن ظاهر زرد و باطن سرخ و براق مىباشد مزاج وى گرم‌ست در دوم و خشك در اول سوم و مجفف رطوبات دماغى و سائر اعضا و حابس نفث الدم و نزف الدم جميع اعضاى باطنى و ظاهرى و اسهال و موىست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن يك درم و مضر گرده و مصلحش صمغ عربىست

سناى مكى

برگ گياهىست ربيعى حجازى شبيه ببرگ حنا و مزاج آن گرم‌ست در آخر دوم و خشك در اول و مسهل بلغم و صفرا و سودا و اخلاط سوخته و منقى دماغ‌ست و خواصها دارد و مقدار شربت از جرم آن دو درم تا سه درم و در مطبوخ چهار درم تا هفت درم

سنبل الطيب

بضم اول بهندى بالچهر و جتامانسى ؟ ؟ ؟ نامند گياهى ست شبيه بدنبالهء سمور سياه‌رنگ خوش‌بو و مزاج آن گرم و خشك‌ست در آخر دوم و مفتح و مقوى فم معده و جگر بارد و مدر بول و حيض و مجفف رطوبات‌ست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن تا يك مثقال

سنگهارا

بلغت هندى بكسر سين مهمله و راى هندى مفتوح ثمر رستنى آبىست كه مقشر آن سه گوشه شبيه بسورنجان سفيد رنگ مىباشد مزاج آن سرد و خشك‌ست و شيرين و قابض و در معاجين و سفوفهاى قوت باه و مغلظ منى مستعمل‌ست

سنگهاولى

بفتح سين مهمله و خفاى نون نباتىست هندى كه شاخهاى بسيار باريك مثل كاه دارد و برگ سبز بسيار كوچك و بر روى زمين افتاده باشد و بياره دواند و گل آن سفيد و كوچك بود و وقت صبح و شب ماه بسيار خوشنما مىنمايد و در ادويهء قوت باه و پرميو و سوزاك مستعمل‌ست

سورن

بضم اول و فتح راى مهمله بلغت هندى بيخىست كه اكثر صورت آن همچو كشف مىباشد و به زمين قند مشهورست و بهترين وى آنست كه مقشر آن از درون سفيد و از بيرون سرخ مائل بشقرت باشد مزاج آن گرم‌ست و دافع فساد بلغم و بواسير و در معجون هندى مرض بواسير مستعمل‌ست

سورنجان

بضم اول و راى مهمله مكسور بيخ نباتىست
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 216 | شمس الدين احمد