تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 215

مساهمون:

ص٢١٥
تا يك درم و بدل وى قنه و راتينج‌ست

سكاكائى

پهلى مىباشد و اندرون آن تخم مثل تخم كونچ و براى درازى موى عورات مستعمل‌ست

سلق

بكسر اول به فارسى چغندر گويند و آن از قسم شلجمست و سرخ‌رنگ و گلابى مىباشد مزاج وى مركب القوىست و جالى و محلل و مفتح و مقطع بلغم‌ست و ديگر خواصها دارد

سلحفات

بضم اول و فتح لام و سكون حاى مهمله و فاى مفتوحه و فوقانى در آخر به فارسى كشف و باخه و سنگ‌پشت و بهندى كچهوا خوانند حيوانىست آبى مشهور مزاج لحم آن گرم‌ست در دوم و تر در اول و مقوى باه و كمرست و طلاى سوختهء مجموع وى كه به حد سفيدى رسيده باشد با روغن گاو جهت سرطان متقرح بىنظير دانسته‌اند

سليخه

بفتح سين مهمله و كسر لام بهندى تج گويند پوست شاخهاى درختىست و بهترين آن سرخ‌رنگ خوشبوى تندطعم املس مىباشد مزاج آن گرم و خشك‌ست در آخر دوم و ملطف و مسخن و منضج و محلل رياح و اورام باردهء احشا و مقطع اخلاط و مقوى معده و رحم‌ست و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن تا دو درم

سلخ الحيه

پوستىست كه مار در ايام بهار مىاندازد و بهندى كينچلى و كانچلىسانپ مىگويند مزاج وى گرم‌ست در آخر دوم و خشك در سوم و مسقط بواسير و مفتت سنگ گرده و مثانه و مخرج جنين ميت و مشيمه است و خواصها دارد و قدر شربتش تا يك درم

سمسم

بفتح اول و سكون ميم و كسر سين مهملهء ثانى به فارسى كنجد و بهندى تل نامند تخم نبات خريفيست و مزاج وى گرم و ترست در آخر اول و مفتح و صالح الكيموس و ديگر خواصها دارد و مقدار شربت آن تا پنج درم و روغن آن را روغن شيرج و شيره نامند و طبيعت آن گرم و ترست در دوم و قدر شربتش تا ده درم

سم الفار

بفتح اول و ميم مشدّد مضموم بلغتى رهيج الفار و شك بشين منقوطهء مضموم و تراب الهالك و بهندى سنكهيا و سنبل كهار نامند جرمىست معدنى سفيد براق ثقيل الوزن مزاج آن گرم و خشك‌ست در چهارم و اهل هند نوعى آن گلابى و زرد و سياه هم دانسته‌اند

سمك صيدا

نوعى از ماهىست شبيه بوزغهء كوچكى كه خميدگى پاى آن جانب وحشى رانست و نر او را پاى دراز و باريك و سرش كوچك و دنباله دراز مىباشد و در بلاد شام يافت مىشود نمك سود خشك آن بغايت مبيهى و منعظست و قدر شربتش تا نيم درم

سماق

بضم اول و تشديد ميم بار درختىست ترش‌طعم كه دانهء آن به قدر عدس مىباشد و بهندى تنتريك و دانسريا نامند مزاج آن سرد و خشك‌ست در دوم و قابض و رادع و مقوى احشاى حاره است و خواصها دارد و مقدار شربت آن تا پنج درم

سمندرسوكهه

بلغت هندى تخم نباتىست باريك مانند خشخاش املس سياه‌رنگ مزاج وى سرد و ترست در اول
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 215 | شمس الدين احمد