تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 162

مساهمون:

ص١٦٢
لينت طبع آن بظهور آيد گل سرخ و زيرهء كرمانى كوفته با قليلى خل ممزوج در آب خمير كرده بر شكم او ضماد سازند و قليلى صمغ عربى بريان و گل ارمنى در شير مرضعه حل كرده به او بخورانند و هرگاه در گوش آن آثار در وى يابند رازيانه بخايند و در لته گذاشته دو سه قطره در گوش چكانند و هرگاه اثر انبات ثنايا ظاهر شود هر روز لثهء او را بمسكه و عسل و يا پيه مرغ و يا روغن بنفشه بادام بمالند و گردن او را بروغن گل يا روغن زيت يا روغن گاو مخلوط به آب گرم تمريخ نمايند و قطرهء از روغنهاى مذكوره در گوش چكانند و هرگاه دندان نمودار شود قطعهء از اصل السوس تازه به آب تر كرده بدست طفل دهند كه بخايد و گاه گاه نمك و عسل در دهان او بمالند كه از قلاع موجب امن باشد و هرگاه دندان برآيد از قند و شير و آرد گندم سفيد پاك بلاليطه بپزند و بدست طفل دهند تا بر زبان مىزده باشد و مىخائيده باشد و اكثر نسوان اول پارچهء نان جيد را در دهان خائيده بطفل مىدهند و پس از ان نان بشكر و شير ماليده مىخورانند و گفته‌اند كه هرگاه دادن غذا آغاز كنند آب نيز قدرى داده باشند و بعد از مدتى لحم نرم از سينهء فروج يا دراريج نيز قدرى با طفل داده باشند و بتدريج از شير كم كنند و بر غذا افزايند و هرگاه طفل قادر بر نشستن و جنبيدن شود بايد كه آن را بر فرش صاف بنشانند و از لغزش محافظت كنند و تا از خود بالطبع ميل بقعود و مشى نكند به تكلف نكنانند

سوم تدبير فطام

و هنگام تكلم اطبا گفته‌اند كه مدت شيرخوارگى دو سال تمام مىبايد كم‌وبيش نمىشايد و چون قريب به آن شوند كه طفل را از شير دادن بازگيرند گاهى شير در روز مطلق ندهند و گاهى در شب و صبر را خاصيتىست كه چون طعمش با شير آميخته گردد رغبت طفل از شير بازماند و بايد كه فطام در هواى بسيار گرم و در سرماى شديد واقع نشود و بهترين موسم براى فطام بهار و پائيزست و وقت ضرورت در آخر زمستان و آخر تابستان نيز جائز داشته‌اند و پس از فطام شير و برنج و نان ميده در شير و شهد آغشته و هريسهء گوشت نرم بهترين اغذيه باشد و در هند كهچرى مونگ ملايم مىدهند و اگر فطام در صيف اتفاق افتد غذاى پلاؤ خشك با ماست دادن مناسب باشد و چيزهاى مسكن العطش چون دوغ شيرين و شيرهء خرفهء بو داده و نحو آن دادن بهتر بود و نشاسته در گلاب حل كرده بر يافوخ طلا كردن جهت رفع تشنگى بغايت نفع دارد و اگر فطام در شتا اتفاق افتد اغذيهء حاره بالفعل خورانند و فواكه مناسبه دهند و بدن را گرم دارند و هرگاه هنگام تكلم طفل قريب آيد نمك سوده بانگبين سرشته هر روز بر زبان او بمالند كه موجب فصاحت‌ست و در مدت رضاع هرگاه طفل را عارضه رو دهد ملاحظه كرده باصلاح مرضعهء طفل پردازند