و بپارچهء ملايم تن او را خشك كرده در خرقهء نرم پيچد و نخست بر شكم غلطاند پس بر پشت و مع ذلك غمز مناسب كه مصلح اشكال اعضا باشد همى كند و پيوسته منخرين را پاك كرده باشد و در چشم زيت الانفاق بچكاند و براى خشك شدن ناف زردچوب و دم الاخوين و انزروت و كمون داشته و مرساوى گرفته باريك سائيده گاهگاه پاشيده باشد و هرگاه رودهء ناف خشك شده بيفتد دواى مجفف به خون رماد الصدف و رصاص محرق و نحو آن همراه شراب سحق كرده خشك ساخته ذرور كند و گاه باشد كه از قطع رودهء ناف ورم حادث شود مرداسنگ سفيداب رسوت كميله به آب عنب الثعلب و آب كشنيز سبز سائيده ضماد كند و گاه باشد كه ناف پخته شود و ريم كند پس بايد كه مرداسنگ و سندهور و غبار آسيا سنگ جراحت و امثال آن را سائيده بپاشند و اگر ازين تدبير فائده نشود و طفل زياده از دو ماه شده باشد اول دو عدد زلو بچسپانند بعد از ان ادويهء مذكوره به كار برند و اگر نتوناف پديد آيد بايد كه در همان ايام ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ بربندند و قطعهء سرب يا خريطهء كه از سرب سوهان زده در ان پر كرده باشند بر وى نهاده بعصا ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ داشتن نفع تمام دارد و روزى دوسه بار غمز مثانه كرده باشد تا بول خروج يابد اما غمز برفق بود و رمص از چشم دور كرده باشد و در خانهء معتدل الهواى قليل الضوء مائل بظلمت خواب كنانند و مهد طفل ملفوف بخرقهء سياه يا آسمانى باشد و پس از خواب شب هرروزه در صيف اول روز به آب فاتر و در شتا هنگام صخوة النهار به آب حار معتدل غسل كند تا چهل روز و در آب غسل مثل حنا و حلبه انداخته باشد و مجربين گفتهاند كه در حين غسل مىبايد كه قابله طفل را بر ذراع ايسر خود بنهند بدين حيثيت كه سينهء طفل بر ذراع قابله بود و شكم او جدا باشد و بدست راست غسل و دلك كند و دستها و پايهاى طفل را بتدريج بجهات مختلفه بكشد و تا پديد آمدن صلابت در اعضاى طفل به همين وضع حين غسل عمل كرده باشد و در رضاعت گفتهاند كه از وقت ولادت تا همان وقت كه هشت پاس مىشود شير نبايد داد تا طفل حركت و گريه كند و طلب صادق نمايد اما بر رواج كار بند بايد شد و هرچند شير دادن از هنگام تولد بعيدتر باشد بهترست و چون خواهند كه شير دهند نخست قدرى عسل مليسانند تا تنقيه و جلاى معده شود و در هند دادن جنمگهطى معمولست و خرما را در آب سائيده از انگشت شهادت بر كام طفل مىمالند و گفتهاند كه كام طفل را نخستين بهر چيزى كه بمالند در مدت حيات از ان متاثر ماند چنانچه اگر فادزهر معدنى بروز ولادت قبل از دادن شير سائيده بر كام وى بمالند در ايام حيات خود از سموم مشروبه و ملدوغه متضرر نمىشود و در بعضى ديار پس از غسل مغز فلوس با نبات سفيد در باديان جوشانيده
خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 160
مساهمون: شمس الدين احمد
ص١٦٠