تا فضلهء شراب بطعام مخلوط شده مندفع شود و بعده معده را باشربهء مقويه چون شربت انار و سيب و بهى و غوره و امثال آن قوت دهند و مىبايد كه اين شربتها به آب سرد آميخته به كار برند و بهترين چيزها درين باب فقاعىست كه از كشك شعير و قدرى سنبل الطيب سازند و اگر قليلى از آب غوره يا آب ليمون و قدرى نمك درين فقاع ممزوج نمايند بغايت نيك باشد و تدارك صداع خمارى از معالجات جويند
اما تعديل حركات بدنيه
و آن رياضتست و دلك و استحمام و اغتسال به آب گرم بلا حمام و جماع و نوم و يقظه
اولا رياضت و دلك
اطبا گفتهاند كه رياضت منتعش حرارت غريزى و محلل فضول بدنيه بتوسيع مسام و مصلب عضلات و مفاصل و مقوى آنها و مكمل افعال بدنىست و وقت آن پس از نقاى بدن از فضول خلطيه و براز و بول ؟ ؟ ؟
و پس از انهضام غذا و حضور وقت غذاى ديگرست و بر اشتها و خوا و بر امتلا رياضت منع كردهاند و مىبايد كه قبل از رياضت بخرقهء خشن دلك نمايند پس تمريخ بدن و پس از رياضت هم تمريخ بدن كنند و بعضى غمز و كبس مىكنند و اين هم قريب بمنافع دلكست و رياضت تا وقتى بايد كرد كه رنگ رو افروزد و حركات به نشاط و خفت توان كرد و بدن بعد رياضت عرق بافراط كند و نفس عظيم و متواتر شود و در رياضت چند مراعات مفصلهء ذيل مقرر كردهاند اول رعايت سن اگر باشد سن صبويت مىبايد كه رياضت ضعيف و قليل بود و اگر باشد سن شباب رياضت قوى و قليل باشد و اگر باشد سن كهولت و شيخوخت رياضت قوى و طويل بود دوم رعايت مزاج اگر مزاج حار يابس باشد مىبايد كه رياضت ضعيف و قصير بود و اگر مزاج بارد رطب باشد رياضت قوى و طويل بود سوم رعايت سحنه اگر سحنه متخلخل باشد مىبايد كه رياضت ضعيف و قليل بود و اگر سحنه مصمت باشد مىبايد كه رياضت قوى و طويل بود چهارم رعايت وقت بحسب فصول اربعه اگر باشد فصل صيف مىبايد رياضت اول روز ضعيف و قصير و اگر باشد فصل شتا مىبايد رياضت آخر روز قوى و طويل و به صورت مانع و عدم فرصت در شب مكان را گرم كرده برياضت پرداختن اولىتر باشد و اگر باشد فصل ربيع مىبايد رياضت كثير و معتدل و قبل ضحوهء نهار و اگر باشد فصل خريف مىبايد رياضت قصير و قليل و هنگام صخوهء نهار و شيخ در ارجوزه گفته كه محرورين و شبان را در بلدان جنوبى در فصل صيف رياضت تعب نبايد كرد و در فصل شتا رياضت تعب جائزست و در فصل ربيع و خريف رياضت معتدل كنند اما در آخر ربيع و ابتداى خريف همچو فصل صيف عمل نمايند و اول ربيع و آخر خريف همچو فصل شتا
ثانى استحمام و اغتسال به آب گرم بلا حمام
نخستين حمام قال الايلاقى و الچغمينى خير الحمام