بدماغست از ديگر اعضاى رئيسه و شريفه
پنجمى در تدبير استكثار شراب
اطبا گفتهاند كه جهت استكثار شراب تقليل غذا واجبست وى بايد كه در غذا مدرات بيندازند و كسى را كه ارادهء نشاط باستكثار شراب كند واجبست كه از امتلاى غذا محترز باشد و شئ حلو هيچ نخورد و اسفيدباج دسمه خورده باشد و ثريد دسمه و لحوم متوسطه تناول كند و تنقل از بادام مملح نمايد
ششم در تدبير امتلاى شراب و مضرتهاى آن
بدانند كه بر امتلاى شراب قى كردن و نوشيدن ماء العسل و جلاب گرم و قى كردن مرهء ثانيه پس شستن رو به آب سرد و شستن دهان به سركه مناسب باشد و بعد آن استحمام كردن و به تنويم كوشيدن و هركه از شرب شراب بحرارت متاذى شود مىبايد كه تنقل بانار ميخوش و حماض اترج كند و غذاى حصرميه و رمانيه تناول نمايد و آنكه از شرب شراب بتصاعد ابخرهء رديه جانب دماغ آن بثقل راس متاذى شود مىبايد كه تنقل بآبى و امرود و انار كند و تقليل شرب شراب كرده شراب مروق ممزوج اندكاندك بنوشد و هركه را از شرب شراب در معده حرارت عارض شود ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ كه حب الآس محمص و آبى ترش بخورد و آنكه از شرب شراب به برودت متاذى شود سيّما در شتا و در بلاد بارده مىبايد كه بقرنقل و سعد و قشر اترج تنقل كند و كذا گلقند و جوارش مقوى معده تناول نمايد و هركه را از شراب لذع معده پديد آيد مىبايد كه رمان ميخوش بطريق امتصاص بخورد و اگر ميسر نيايد آب بارد و شراب افسنتين ممزوج كرده امتصاصا بخورد و آب بارد گلاب آميخته خوردن جيد باشد كه مقوى معده بود و گفتهاند كه گلاب بهتر از آبست و شراب سفرجل و سكنجبين سفرجلى و شربت ورد ليمونى و شربت ليمون شكرى نافع از شراب افسنتيناند و بايد كه قبل از استعمال شراب افسنتين چيزى قليل از غذا خورند و هركه را بيهوشى سكر غالب آيد بايد كه بتعجيل تدبير هوشيارى آن كنند و آنچنان است كه آب سرد و سركه ممزوج كرده چند كرت بنوشانند يا شربت نارنج بدهند و صندل و كافور بويانند و روغن گل بخل خمر آميخته بر سر بمالند اما گفتهاند كه اگر شراب در معده باقى بود نخست آب سرد نوشانيده قى كنانند و پس از ان بعلاج سكر پردازند و اگر معده از شراب خالى باشد تحريك قى منعست و محض بر عادت قناعت ورزند و هركه را خمار لاحق باشد ازالهء آن بقى و اسهال كنند و بنا بر قى آوردن سكنجبين در طبيخ شبت آميخته دهند و مكرر قى كنانند تا معده پاك شود و براى اسهال محرورى را آب انارين مع قليلى سقمونيا دهند و مبرودى را ايارج فيقرا بسقمونيا تقويت داده و اگر قى و اسهال سود ندهد و فضله را از معده برنيارد بلكه بسبب تحريك ازدياد تهوع و قى گردد بايد كه قدرى طعام ملايم خورانند و چون ساعتى بگذرد قى كنانند