تخطي إلى المحتوى الرئيسي

خزائن الملوك ( فارسى ) — صفحة 143

مساهمون:

ص١٤٣
؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ و معتاد خوردن سير را ايمنى از امراض صفراوى نمىباشد پس واجب‌ست احتيال ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ و ترك آن

بستم در بيان پختن غذا در اقسام ظروف و تدبير برآوردن و خوردن آن

بدانند كه غذا در ظروف ذهبى و فضى و حديدى صاف صيقل‌زده پختن بهتر باشد كه دوام اكل اغذيهء پخته در اناى ذهبى مقوى قلب و رافع توحش و مزيل ضعف‌ست و در اناى حديدى مقوى مثانه و اعضاى تناسل و موجب نعوظ و در اناى نحاسى قلعى اندوده پختن غذا جائزست اما در تجديد قلعى آن تاكيدى نموده‌اند و در بىقلعى جائز نيست و ايضا در ظرف گلين طبخ غذا مجوزست مگر شرط كرده‌اند كه زائد از يك بار نه پخته شود و كذا در ظرف سنگين زياده از پنج بار نشايد پخت و هرگاه طعام پخته در صحاف برآرند بايد كه آن را نپوشند مگر بسرپوش مشبك تا بخار باز نماند و در اثناى طبخ نيز سرپوش مشبك مىبايد تا بخار همى برآمده باشد و اوانى كه در ان طعام بايد خورد متمولان را فضّى و ذهبى و ديگران را چينى و آبگينى و مسى قلعى اندوده مىبايد ورزيد و اهل هند برنجى و غير آن جائز داشته‌اند

اما مشروب دو قسم‌ست

يكى شرب آب دومى شرب شراب

نخستين شرب آب

بايد دانست كه آب نوشيدنى معتدل البرودة مىبايد و آب به برف و شوره و غير آن سرد كرده دموىمزاج را موافق باشد و بلغمى مزاج را مضر اعصاب‌ست و محرورى را آب متوسط فى البرد و قليل البرد بايد نوشيد و در تشرب آب اطبا قواعد چند مقرر كرده‌اند

اول در وقت تشرب آب

نزد محققين وقت شرب آب آنست كه چون طعام در معده فرونشيند و شروع بانهضام شود انگاه آب به قدر كفايت بنوشند و اين براى معتدل‌مزاجان‌ست و چغمينى گفته كه وقت شرب آب وجود عطش صادقست خواه بر طعام بود خواه بعد آن متصلا و هذا هو الحق و اجتناب ضرور است از آب مفرط البرودة بر غذاى مفرط الحرارة

دومى در اوقات منهيهء تشرب آب

محققين گفته‌اند كه تشرب آب بر ريق و عقب رياضت و حركت عنيفه و عقب جماع و عقب استحمام و بعد برخاستن از خواب طويل شب فورا و بر عطش كاذب و عقب تناول فواكه رطبه نهىست اما بايد كه محرور و مخمور را از شرب آب على الريق مانع نشوند و اگر اين كسان را پس از رياضت عطش غالب آيد بايد كه نخستين شراب ممزوج بماء حار بنوشند و پس از ان آب سرد

سومى در منع جمع مائين مختلفين

اطبا مقرر كرده‌اند كه اجتماع آب چاه و آب نهر و آب نهر و آب مطر و آب چاه و آب مطر ممنوع‌ست

چهارمى در احكام حسب كيفيت

بدانند كه آب بارد معتدل المقدار موافق‌ترين آبهاست جهت اصحا و مضرست