محرورينست اما بايد كه بلا زعفران پزند
شانزدهم در بيان تدارك مضرت اغذيهء حقيقى و اغذيهء دوائى
بدانند كه هرگاه از افراط اكل و شرب و حركت عنيفه فساد غذا و امتلاى معده بظهور آيد تدارك آن قى كردن به آب گرمست و اگر وجوهات مانع آن باشد مثلا شخصى معتاد بقى نبود يا صدر و حلق آن اذيتى داشته باشد يا انحدار غذا در امعا شده اعانت طبع بنوشيدن طبيخ ادويهء ملينه يا خوردن آنها كنند چنانچه محرورىمزاج سكنجبين شكرى در طبيخ ادويهء ملينه آميخته بخورد يا اطريفل صغير و گلقند مسهل و مبرودى مزاج كمونى و جوارش تمرى و جوارش شهرياران تناول نمايد و احسن تدبير نوم طويلست و گذاشتن غذا يك شبانهروز و پس از نوم طويل استحمام كردن و اگر اغذيهء دوائيه بسبب غفلت و نسيان بباعث شهوت خورده شود تدارك آن بقى و تليين طبع يا باصلاح بايد كرد و اصلاح سهگونه باشد يكى متوجه شدن در هضم ماكوله دوم اعانت نمودن در نضج فضلهء غذائى سوم سعى كردن در منع تولد سوء مزاج و اين چنان باشد كه قبل از هضم تدارك ماكوله باغذيهء دوائيهء متضاده كنند يعنى تدارك بارده بحاره و بالعكس مثلا تعديل قثا و قرع بثوم و كراث و تعديل ثوم و كراث به قثا و قرفخ و اگر ماكول مسدد باشد تدارك آن بماكول مفتح كنند و تدارك بادويهء صرف جائز نداشتهاند
هفتدهم در حكم خوردن فواكه مع الغذا
بدانند كه فواكه رطبيه مقدم بر غذا خوردن واجبست بفاصله كه در ان هضم شود و كذلك فواكه يابسه بعد طعام و گفتهاند كه ترك تناول فواكه مطلقا پيش و پس طعام اوليست رطبه باشد خواه يابسه كه در خون مائيت پيدا كند و اخلاط را مهيا بر عفونت كرده مورث امراض گردد لهذا گفتهاند كه تناول بطيخ بين الطعامين مىبايد و اگر اتفاق تناول افتد واجبست كه جهت ازلاق آن در اسافل معده مشى و حركت كنند و بعد آن مرقه بخورند
هژدهم در بيان تاثير انواع اغذيه باعتبار مداومت
بدانند كه مداومت اغذيهء يابسه مسقط قوت و مجفف طبع و مفسد لون است و مداومت اغذيهء تفه و دسم و بارد موجب كسالت بدن و ذهاب شهوت و مداومت اغذيهء حامض و حريفآرندهء شيب بسرعت و مضر عصب و مداومت اغذيهء مالحه مضر معده و عين و مورث هزال بدن و مداومت اغذيهء حلو مرخى معده و مضعف اشتها و مسخن بدنست
نوزدهم در حيلهء تغير عادت غير محمود
هرگاه غذاى ردى الكيموس به خوردن چند بار عادت طبيعت شده باشد مالوف طبع و منهضم مىشود ليكن اعتبار بدان نمىشايد و مداومت بدان نيكوتر نيست كه اگرچه فساد بيّن ظاهر نمىشود اما بمرور ايام اخلاط رديهء قتاله متولد مىشوند مثلا معتاد تناول سمك طرى و لبن و امثال آن را بعد اطول زمان و ايمنى ؟ ؟ ؟