شعاع آفتاب بلد مىباشد ، مثل كوه شمالى [ كه ] باعث گرمى هواى شهر مىشود « 1 » به دو جهت : يكى از « 2 » جهت منع وزيدن رياح شماليهء باردهء يابسه است و وجه برودت آن « 3 » ، آن است كه مىگذرد بر كوهها و بلاد بسيار سرد كه هميشه بر آنها برف و يخ مىباشد و ديگر ، حبس آن رياح جنوبيّهء حارهء رطبه را به جهت آنكه رياح چون منفذى نيابند براى مرور ، منعكس و محتبس گردند به سبب سد و مانع ، لا محاله گرم مىگردند و همچنين اگر كوه در جانب جنوب بلد باشد تأثير او در هوا به عكس آن است كه در شمال باشد يعنى هواى اين بلد سرد و خشك مىباشد به سبب سد و منع نمودن وزيدن رياح جنوبيهء حارهء رطبه و احتباس رياح شماليه در آن .
بلدى كه در جانب مغرب آن كوه باشد بهتر است از آنكه در جانب مشرق آن باشد زيرا كه هرگاه « 4 » كوه در جانب مشرق « 5 » باشد مدتى به حسب بلندى و پستى كوه از روز ، شعاع آفتاب بر اهل آن مسكن مىتابد و گرم مىگرداند هوا را زيرا كه گرمى هوا تماما از تابش آفتاب است و بدين سبب مولّد « 6 » فساد و امراض است زيرا كه دفعتا انتقال مىيابد هوا از سردى آخر روز و تمامى شب به گرمى مفرط و ديگر آنكه مانع باد شرقى « 7 » كه بهتر از مغربى است مىگردد . اگرچه باد مغربى نسبت به جنوبى و شمالى قريب به اعتدال است اما مشرقيه از مغربيه بهتر است به سبب آنكه اكثر اوقات بادهاى مشرقيه روز مىوزند كه حركت او موافق حركت « 8 » آفتاب است و تأثير آن باعث
هامش
( 1 ) . ب : مىباشد
( 2 ) . ب : - از
( 3 ) . ب : - آن
( 4 ) . ب : اگر
( 5 ) . ب : + آن
( 6 ) . ب : مورد
( 7 ) . ب : مشرقى
( 8 ) . ب : - حركت