سنگستان و ريگزار آيد و آن مسكن در ارتفاع و انخفاض و انكشاف « 1 » و استتار معتدل باشد و جوهر هواى آن نيز معتدل و صاف و محل وزيدن رياح آن مكشوف و از بلاد اقليم رابع و يا آخر ثالث باشد و اهل و سكنهء آن اكثر صحيح المزاج قوى البدن و الجثه و قوّت هاضمهء ايشان قوى و عقل و فهم و حواس ايشان صحيح و سالم و شجاع و دلير و سخى و نيكو حسن باشند و حسود و مكار و موذى نباشند و حيوانات ، قوى صحيح المزاج فربه و چست و چابك باشند و نباتات و حبوب و اشجار آن نيز قوى و بزرگ و بالنده و كثير الغذاء نافع باشند و خانههاى سكنه آنها وسيع و مدخل و مخارج آن گشاده و ابواب شرقيه و شماليهء آن مفتوح باشد و مانعى از وصول آفتاب و تابش آن و وزيدن باد مشرقيه نباشد زيرا كه هر دو مصلح و ملطف هوااند .
و بنيان عمارت و وضع آن از بيوتات مختلفهء موافق هر فصل و ملزومات آنها به دستورالعمل طبيب و حكيم حاذق دانا است و هرگاه تفصيل آنها را خواهم بيان نمايم « 2 » در اين مختصر رساله گنجايش ذكر آنها نيست .
و آب آن در فصل گرما ، گرم و در سرما ، سرد گردد و فصول اربعه آن منتظم و منسّق و بر « 3 » مجراى طبيعى باشد و غير اينها از اسباب و علامات جيده متصف باشد و اجتناب نمايد از سكونت در بلادى كه مخالف اوصاف مذكوره « 4 » باشد .
وجه پنجم : اختلاف مساكن « 5 » از بابت خاك و زمين آن موضع است زيرا كه خاك بلد موجب تغيير هوا و رياح و آب و « 6 » بلكه گياه و حيوانات « 7 » آن بلد مىگردد به جهت آنكه زمينى كه گوگرد در او غالب باشد موجب گرمى و خشكى هواى آن زمين مىشود « 8 » و
هامش
( 1 ) . ب : انكساف
( 2 ) . ب : كنم
( 3 ) . ب : در
( 4 ) . ب : مذكور
( 5 ) . ب : اختلاف و مساكن
( 6 ) . ب : - و
( 7 ) . ب : حبوبات
( 8 ) . ب : خشكى هواى آن خواهد شد .