همچنين هر تغييرى از عادات « 1 » طبيعى ، دليل آن است كه مريض خواهد شد و همچنين عادات غير طبيعى « 2 » . اين است مختصرى از منذرات و علامات كه برخى از آنها ذكر شد .
فائده : بر دانايان رموز حكمت و حافظين صحت مخفى نماند بايد دانست كه در ادويه و عقاقير ، حصر عقلى نداريم كه عدد آن ، چه مىباشد و استقراء تام هم « 3 » كه ممتنع است ؛ زيرا كه دوا الى غير النهايه است . بنى نوع انسان را مقدور نيست كه به عمر آيد تواند احاطه به عدد و خواص آنها نمايد . لهذا نبايد جمود به هم رساند كه دوا همان است كه جالينوس يا شيخ الرئيس نوشتهاند « 4 » يا صاحب تحفه و مخزن الادويه متوجه شده . مىشود كه در كوه الوند يا قطعه [ اى ] از زمين پنج هزار الى « 5 » ده هزار بلكه صد هزار هزار « 6 » دوا باشد كه كسى اطلاع بر مزاج و خواص او نداشته باشد ، چنان كه « 7 » چندى است كه پارهاى از ادويهء جديده با منفعت و خواص از زيرباد هند و بلاد چين و ارض جديد مسمى به امريقه كه در ربع جنوبى خط استواء واقع است يافتهاند كه فى الحقيقه از جمله ادويهء شريفه است و خواص عجيب و غريب دارد و اسامى پارهاى از آن ادويه اين « 8 » است : بلاسنطور يعنى شجرة النبى ، مجوقان ، چلاپا ، ساكودانه ، كياكو ، دريان ، رمجانى ، منگستان ، صاصفراص ، نارجيل بحرى ، پادزهر قنفذى .
هرگاه بخواهم منافع اينها را ذكر كنم معلوم خواهد شد كه خداوند متعال چه خواصهاى بديع در كمون اين ادويهجات آراسته است كه عقل حيران مىماند . كسانى
هامش
( 1 ) . الف : عادت
( 2 ) . الف : غير طبيعيه
( 3 ) . ب : - هم
( 4 ) . الف : نوشته است
( 5 ) . الف : - الى
( 6 ) . ب : هزار و هزار
( 7 ) . ب : چنانچه
( 8 ) . ب : آن