كمّثرى : به فارسى امرود [ نامند و ] اقسام دارد . بهترين آن شيرين شاداب است .
معتدل و مايل به حرارت و در دوم تر . خواص آن « 1 » مفرّح و مقوى و جالى و با قوّت قابضه و مليّنه و بهتر از تفاح است . مقوى قلب و معده و هاضمه و رافع خفقان و تشنگى و معدل خون . و مضر مبرودين و ضعيف المعده و مصلح آن زنجبيل پرورده .
اجّاص : به فارسى آلو نامند و آن اصناف و الوان مىباشد . چون مطلق مذكور شود مراد از آن آلوى زرد بخارائى است و بهترين اصناف اماكن ديگر است . طبيعت آن سرد ، در اول و تر ، در دوم . منافع آن قليل الغذا و مليّن و مطفى حدّت صفرا و قى صفراوى و تشنگى و مسهل صفراى رقيق ( خصوص ) « 2 » ميخوش و ترش آن . و شيرين آن در تليين و ارخاء و اطلاق بطن بيشتر . مضر معده . مصلح آن گلقند .
قراصيا : به فارسى شيرين آن را گيلاس و ترش آن را آلبالو « 3 » نامند و رسيدهء شيرين آن گرم و تر در آخر اول . منافع شيرين آن يعنى گيلاس ، سريع الانحدار از معده و به جهت خشونت حلق در پير نافع و آلبالو قاطع عطش و مسكن حدّت و حرارت « 4 » و ثوران صفرا و به قوّت « 5 » مقوى معده و كبد حار .
خوخ : به فارسى شفتالو و دو نوع مىباشد و بهترين آن هلو [ ى ] بزرگ شاداب لطيف است كه پوست او نرم و دانهاش به سهولت بيرون مىآيد . طبيعت او در دوم ، سرد و تر و بعضى در اول سرد گفتهاند « 6 » و سردى و ترى هلو از شفتالو زياده .
هامش
( 1 ) . ب : - آن
( 2 ) . مخزن الادويه
( 3 ) . ب : آلوبالو
( 4 ) . ب : - و حرارت
( 5 ) . الف : - به قوت
( 6 ) . ب : دانستهاند