يرقان و مضر مبرودين و خامكنندهء غذا . مصلح آن در محرورين ، سكنجبين و در مبرودين ، شونيز و زنيان و عسل و معاجين حاره .
قرع : به فارسى كدو و اصناف او زياد « 1 » است و بهترين آن سفيد شيرين نازك آن است كه ريشهدار نباشد و متوسط در بزرگى و كوچكى باشد . طبيعت آن مطلقا سرد و تر در دوم . مبرد و مرطّب و مفتّح سدد و مدر بول و مليّن بطن و زايلكنندهء يرقان و خوردن پختهء آن قليل الغذا و مولّد خلط صالح و سريع الانحدار و مناسب محرور المزاجان و صفراوى و دموى و جوانان و بلدان حاره نافع و مضر مخالف آنها و مولّد قولنج و نفخ و ثقل « 2 » در معده و مسقط اشتها . و مصلح آن پختن آن با روغن و داخل كردن فلفل و خردل و آبكامه و نعناع و مطبوخ تراشهء آن با ماست بعد از آن خردل و سير و فلفل و نمك و نعناع اضافه نمايند ، مبرود المزاجان را موافق و در محرورين احتياج نيست .
رمّان : به فارسى انار نامند . « 3 » برى و بستانى [ دارد ] و بهترين آن بستانى و رسيده بزرگ دانه شيرين شاداب بىدانهء آن است . طبيعت آن مطلق « 4 » بارد و رطب با قوّت قابضه ، قليل الغذا و مولّد خلط صالح و نفّاخ ، لهذا در محرورين باعث نعوظ گردد و جالى و مفتّح و مليّن بطن و مدر بول و خوردن آن بعد از طعام در محرورين باعث انحدار آن و رمّان مز يعنى انار ميخوش ترش و شيرين در سردى و ترى مايل به اعتدال و در ساير افعال قريب به انار شيرين و در تسكين حدّت صفرا و ثوران آن ، از
هامش
( 1 ) . ب : زياده
( 2 ) . ب : نفخ قليل
( 3 ) . ب : - نامند
( 4 ) . ب : مطلقا