بعضى ديگر سبكتر و زود هضمتر ، اگرچه در مواشى به هيچ وجه متعرض نشدهام به جهت اينكه طول مىكشد .
اما در طيور ، جگر اردك و مرغ و مرغابى « 1 » غذائيت او بسيار و نيكو است و زود از معده منحدر مىشود و بال اردك و مرغابى در هضم و غذائيت نيكو است و بهتر از او بال مرغ است مجملا بال از همه مرغها زود هضمتر است به سبب بسيارى حركت و همچنين گردن مرغ . و اما آنچه از مرغها پير و لاغر باشند بال و گردن آنها بدهضم است « 2 » ، به جهت غايت خشكى و سختى ، خوردن او خوب نيست . و مغز سر مرغها بهتر از مغز سر مواشى است و نزديك به مرغ اهلى است .
[ تذرو ] : و در نيكوئى غذائيت تذرو است كه به تركى قرقاول نامند . طبيعت آن در دوم ، گرم و در اول ، خشك و گوشت آن به غايت لطيف و سريع الهضم و مولّد خون صالح ، مقوى دماغ و فهم و رافع نسيان و وسواس خصوصا « 3 » كه تا سه روز متوالى كباب آن را تناول نمايند و غذائيت تذرو زياده از مرغ و سبكترين تمام طيور وحشيّه است « 4 » .
[ تيهو ] : و بهترين از راه نيكوئى گوشت از براى كسى كه اراده تلطيف نمايد گوشت تيهو است . معتدل به حرارت و خشكتر « 5 » از تذرو ، حابس بطن و به ناقه و معده ضعيفه موافق و به اقويا غير مناسب ، مگر هريسهء او و بهترش جوان فربه و در فصل پاييز نازكتر و فربهتر باشد .
هامش
( 1 ) . ب : مرغ آبى
( 2 ) . الف : - است
( 3 ) . ب : خصوص
( 4 ) . الف : - است
( 5 ) . الف : خشك