باب دوم در بيان تدبير جوانان
بدان كه مزاج اصلى ايشان به جهت كمال قوّت ، گرم و خشك است و تدبير حفظ الصحت ايشان آن است كه بايد غذا و جميع تدابير « 1 » ايشان سرد و « 2 » تر باشد و از رياضت و تعب بسيار و نشستن در آفتاب و خوردن غذاهاى گرم كه توليد صفرا نمايد مثل سير و پياز [ و ] خردل و از گرسنگى بسيار احتراز نمايند و در حمام بايد كه استعمال آب ، زياده بر هوا نمايند و در تابستان به حمامى كه آب آن سرد يا نيمگرم باشد بروند و از اشربهء مبرّده به قدر اشتها ميل نمايند و از ميوهها انار و به و سيب و آلو و شفتالو و امثال اينها ميل نمايند .
باب سوم از مقاله دوم در تدبير كهول و مشايخ
اما كهول : چون مزاج ايشان بارد و يابس است به سبب « 3 » تحليل حرارت غريزيه و رطوبت اصليّه ، بايد كه غذاهاى ايشان و جميع تدابير ايشان حار و رطب باشد و از فصد و حجامت و زلو احتراز نمايند زيرا كه بعد از شصت سال توليد خون كم مىباشد به سبب ضعف حرارت غريزيه و لهذا خون گرفتن ايشان ممنوع است خصوصا از اطراف كه موجب ضعف آنها مىگردد و تقويت اينها ثانيا متعذر ، پس در حق ايشان
هامش
( 1 ) . ب : تدبيرات
( 2 ) . ب : - و
( 3 ) . ب : جهت