مواد ساكنه و مهيا نمودن جهت عفونت و مولّد تب و ديگر امالت مادهها به فضاها مثل مغابن كه از آنها اورام در ظاهر و باطن اعضاء حادث مىشود ، مىنمايد « 1 » .
تنبيه « 2 » : بدان كه حكماى متقدمين كه مخترع و مستخرج حمامند بعد از آنكه به دقت ملاحظه كردند كه حمام اگرچه منافع زياد دارد و ليكن محلّل و مضعف قوا و مستفرغ روح هم هست پس از آن اتفاق كردند « 3 » در فكر كه استخراج كنند چيزى را كه جبر كسورات ضعف و تحليل در اسرع زمان نمايد . اين است كه رسم كردهاند نقوش رنگين خوب در ديوار حمام ، سه گونه تصوير به مناسبت سهگانهء روح حيوانيه و نفسانيه و طبيعيّه و قرار دادهاند « 4 » هر قسم از اين تصوير را « 5 » سبب از براى قوّتى از قواى مذكوره باشند .
از براى قواى حيوانيه تصوير شجاعان « 6 » و سوارهاى مكمل و مسلح كه هريك شمشير برهنه نموده و آن ديگر دشنه كشيده و ديگر تير در كمان جاجى گذاشته به قوّت تمام مىكشد .
و از براى نفسانيه صورتهاى زنان خوب و مرغوب و امردان ساده مشك مو بوپاره در حالت شرب و برخى در حالت سكر و آن ديگر در حالت رقص .
از براى قواى طبيعيّه صورت بساتين و باغها و صورت درختهاى مثمرهء معروف از قبيل انار و شفتالو و هلو و آنچه شبيه به اينها باشد و ديگر كشيدن ساير اشكال به
هامش
( 1 ) . ب : + فائده : اختلفوا فى مده الحمام فقيل كل يوم مره و قيل كل يومين و قيل ثلاث و قيل اسبوع و قيل كل شهر مرتين و الصحيح يتبع الامزجه فللبلغمى غير ضار مطلقا و للسوداوى كل ثلاث و للدموى كل اسبوع و للصفراوى كل شهر مرتان و الدخول المجرد الغسل لا حكم له فى ذلك .
( 2 ) . الف : - تنبيه
( 3 ) . ب : كردهاند
( 4 ) . ب : + كه
( 5 ) . ب : - را
( 6 ) . ب : شجعان