و به زودى او را هضم مىكند بدين جهت بقراط فرموده كه عادت در حكم ، مثل طبيعت ثانيه است مگر اينكه « 1 » از اغذيهء رديه باشد كه تركش لازم است اما به تدريج ؛ زيرا كه بالاخره و به « 2 » مرور ايام از اين غذاها امراض مزمنه كه علاجپذير نباشد حادث مىشود و شاهد اين قول است نصيحتى كه حضرت امام ثامن امام رضا « 3 » عليه التّحيّة و الثّناء در آخر رسالهء ذهبيه به مأمون عليه اللعنه فرمودهاند و آن اين است كه التفات مكن به قول جمعى از جهّال كه مىگويند مكرر خورديم فلان غذا و شربت را كه مىگويند مضر است و هيچ مضرت نيافتيم ، پس محتاج به عمل كردن به قول اطباء و مسائل طب نيستيم و به دستورى كه هميشه غذاها و شيرينىها خوردهايم عمل مىكنيم . شخصى كه اين قسم مىگويد مثل حيوانات شعورى ندارد و تميز ميانهء نافع و ضار نمىتواند كرد و حكايت او شبيه است به حكايت دزدى كه يك مرتبه دزدى كرد و گرفتار نشد و مورد سياست و تنبيه نگرديد پس حريص در دزدى گرديد و پىدرپى دزدى نمود تا آخر گرفتار و به سياستهاى عظيم از دست و پا بريدن يا كشتن مبتلا شد . اگر مرتبهء اول دزدى گرفتار مىگرديد جزاى سهلى او را مىدادند .
پس چنانچه دزد در نگرفتن دزدى اول ، دلير در دزدى و آخر به سياستهاى عظيمه گرفتار مىشود آدمى نيز از اينكه چند مرتبه از غذاها و شيرينيهاى « 4 » مضر ضرر نيافته دلير مىگردد و آخر الامر به امراض عظيمهء مهلكه كه به هيچ وجه قابليت علاج ندارند « 5 » ، گرفتار مىشوند .
ششم : واجب است بر حافظ الصحه كه رعايت ترتيب اغذيه را « 6 » نمايند كه غليظ را « 7 » اول تناول نمايند و لطيف را بعد از آن ؛ به جهت اينكه قوهء هاضمه در قعر معده بيشتر
هامش
( 1 ) . ب : آنكه
( 2 ) . ب : در
( 3 ) . ب : ثامن ضامن
( 4 ) . الف : شيرينيها
( 5 ) . ب : ندارد
( 6 ) . ب : - را
( 7 ) . ب : + در