سفيد آنها وجع ، كمتر است . كوكبيه كه بر پشتش خطوط زردى است ، خدر و استرخاء احداث مىكند و زرد رغبدار كه در حال نهشه رطوبتى از دهنش بروز مىكند ، درد شديد و رعشه و انتفاخ شكم و حالات موت از آن بروز مىشود اغلب . و از اكثر اصناف ، اين عوارض ، زياده و نقيصه بروز مىكند .
در علاج همه ، مبادرت به چسبانيدن محجمه و اشتداد مكيدن - بعد از زدن تيغ بر موضع نهشه - و جذب سم به اعانت تنطيل به آب داغ و نمك و رمل و خاكستر داغ و از محلول مرّمكّى در آب نمك و ادخال خاكستر چوب انجير و شوره و قليا ، مكرّر ضماد نمايند و به قوّت ، محجمه را ملصق نموده و بادكش نمايند و دواء الحلتيت و سفوف سياه دانه و تخم كرفس ، نافع است و ترياق مخصوصه به آنكه فلفل ، زراوند ، ايرسا - كه ريشه سوسن بنفش است - ، ناردين ، انفحه خرگوش ، عاقرقرحا ، دو قو ، زيرهء سياه كرمانى ، نطرون ، گل انار ، دارچينى ، سرطان نهرى ، عصاره خشخاش ، حبّ بلسان ، ميعه سائله ، اجزاى مساوى يكديگر ، كوفته و بيخته با آب كبر ، يا آب طبيخ اجزاء كبر عجين نمايند و قرص سازند و تا دو مثقال و يا اندكى بيشتر يا كمتر بخورانند با ماء الشعير يا لعاب اسفرزه يا شير تازه دوشيده .
اما عنكبوتها :
باوجود كثرت اصناف ، بعضى از آنها را در عروض نهشه ، اعراض رديه مثل برد اطراف و انتشار قضيب و پرى شكم و انتفاخ از رياح ، بروز نمايد . علاجش آشاميدن شراب صرف قوى است با سداب خشك و سعد و سياهدانه و ترياق اكبر .
اما صنف سياه كه پاهايش كوتاه و غالبا چسبيده به زمين است ؛ از نهشه آن ، سياهى و خارش زيادى و تب سوزندهء اشبه به مطبقه عارض مىشود به واسطهء حرارت زهرش ؛ بر خلاف ساير عناكب . علاجش فصد مكرّر و اسهال به مطبوخ و نقوع اشياء بارده و الزام شرب ماء الشعير و شورباهاى اسفناج و كدو و گشنيزدار و برداشتن پوست و گوشت سياه شده موضع نهشه به استعانت تيغ .
امّا الشب كه عنكبوت بزرگ پا دراز از نهشهاش درد شكم و قى و عسر البول عارض شود . علاجش از قبيل علاج رتيلا باشد .
و اما المسمى ب فمد كه صيّاد مگس است ، از نهشهاش خارش زيادى عارض مىشود . علاجش تعريق و طلاى حضض حل كرده در روغن گل سرخ مطبوخ با ريشه كرفس است .
اما الزنابير يعنى اقسام زنبورها بزرگ و كوچك ، احمر و اصفر ، سليم و ردّى آنها : به