باشد ، اسرع نجاحا و تسكينا مىباشد و نشانهء تندى عرق آن است كه در آتش زدن ، تماما بسوزد و آبى از آن باقى نماند .
آشاماندن ترياق اربعه و ترياق مخصوصه به لسعهء عقرب كه اجزائش اين است :
زراوند طويل ، جننطيانا ، افسنتين ، حب الغار ، پوست بيخ كبر ، ريشه حنظل ، زردچوبه و فاشرا ، اجزا را مساوى به وزن ، كوفته و بيخته و به عسل مصفّى و مقوّم ، عجين نمايند .
اگر لعبه بربريه - كه بيخى است شبيه بسورنجان - ، سفوفا و مطبوخا بياشامند و بر موضع بمالند ، نافع است .
همچنين سير و گردو ، از هريك ده مثقال ؛ برگ سداب خشك ، مّرمكى صاف و حلتيت ، از هريك چهار مثقال ، بكوبند و با انجير خشك ، خمير كرده ، تا دو مثقال آن را بلع نمايند ، نافع است .
موش را شكم پاره كرده ، بر آن لسعه بندند و شير انجير نارس و بادروج - كه نوعى از ريحان كوهى است - باهم خمير كرده ، بر لسعه گذارند ، مسكن درد است .
نوعى عقرب است كه آن را جرّاره مىنامند - از جهت كشيدن دم ايشان بر زمين - ، در بلاد خوزستان ، بسيار است و سموم آنها ، حاره است و در اول زدن آنها ، درد زيادى محسوس نمىشود ، ولى بعد از يك دو روز ، متقرّح مىشود موضع لسعه و ورم مىكند زبان و بول الدّم و غشى و خفقان و بروز يرقان ، احيانا و حبس طبيعت ، بروز مىكند .
علاجش الصاق محجمه و شدّت جذب سم است و داغ نمودن اطراف موضع لسعه و فصد موافق از زير موضع لسعه - قريب به آن - و شرب ترياق عسكرى مخصوصه به آن پوست بيخ كبر ، جنطيانا ، افسنتين ، زراوند مدحرج ، طرخشقوق - كه آن ، كاسنى برى است - در وزن مساوى هم ، كوفته و بيخته و تا دو مثقال آن را با انجير يا شير بخورانند . يا ترياق از همان كاسنى برى خشك و از برگ سيب ترش و گشنيز خشك ، مساوى ، كوفته و بيخته و ممزوج نموده باشند و تا سه مثقال ، سفوف نمايد .
اما نهش رتيلا :
رتيلا باوجود كثرت اصناف آنها ، رديّه و اردء آنها اگر دانسته شود ، بهتر است . مجرّبون گفتهاند اشرّ آنها ، مضرّيه است كه عظيمة الجثّه و مزغب و اشبه به مگس و در اطراف چراغ ، بسيار مىگردد و بعضى اقّل ردائيه مىباشد .
متوّرم مىشود موضع نهشه و سرخ تيره با كمودت مىشود اطراف ورم و بسا مايل به سبزى مىشود ؛ مختلفة الاعراض است برحسب اختلاف اصناف آنها : بعضى قليل الوجع و كثير الخارش و بعضى عكس آن با سردى بدن و رعشهء ؛ خاصه در سياه آنها و در