تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 293

مساهمون:

ص٢٩٣
و تب است بعد از برآمدن اسنان بايد به علاج مارگزيده علاج نمايند .

اما جراحتى كه از دندان درّندگان و يا از ناخن آنها عارض مىشود از قبيل سگ و گرگ و شير و امثال آنها :

موضع احتياطش اين است كه معلوم نمايند آن حيوان ، ديوانه نباشد ؛ خصوصا در سگ كه اگر ديوانه بودنش نامعلوم است ، قطعه خميرى يا نانى را به خون زخم دندانش آلوده نمايند و نزد سگ ديگر اندازند ؛ اگر نخورد ، معلوم است ديوانه بوده است و الا ، فلا . و يا از گردو و يا شاه‌بلوط ، قدرى بكوبند و يك شب بر زخم ضماد نمايند و صبحش برداشته ، پيش مرغى ريزه‌ريزه كرده ؛ اگر آن را نخورد و يا اگر از آن بخورد بميرد ، معلوم مىشود كه ديوانه بوده است . پس اهتمام به علاجش نمايند : پس بايد موضع گزيده شده و محل جراحت و زخم انياب آن سگ را شكافت و محجمه را بر او چسبانيده و به قوّت شديده ، مكرر مكيد تا هرچه خون بايد و تواند برآيد آن وقت ، سير كوفته با سركه و روغن و جاوشير سائيده با سركه مخلوط با زفت حلّ كرده يا چغندر و تره تيزك و پياز پخته ، ضماد نمايند . و استعمال نمك و زنگار و بزر فراسيون ، از هريك سه مثقال ؛ نوشادر ، دو مثقال ؛ قلقديس و عنصل بريان نموده و مس سوخته ، از هريك چهار مثقال ، كوفته و با سركهء تند سائيده ، بر موضع گزيده شده در صورتى كه ابتداى گزيدن سگ باشد تا سه روز . و بعد از سه روز ، التيام زخم را مانع شوند و مشغول تنقيه سوداى محترقه شوند به ادويهء مستعمله در تنقيهء اصحاب ماليخوليا ، بلكه صاحبان جذام ، پيش از اينكه خائف از ديدن آب شود . دواء الذراريح و دواء السرطان ، مخصوص به اين علّت است و مكرر ديده شده است كه از ممرّ بولش پارچه‌هاى گوشتى شبيه به كلاب بسيار كوچك متعدده با بولش دفع مىشود و اين از اثر ذراريح است و بعد از اخراج آنها شفا يافته‌اند . جمعى در زنجان اسم خود را « اوجاق » گذاشته‌اند و علاج سگ ديوانه را كرامتى به خودشان از اثر اوجاق بسته‌اند و بهر مغضوص كلب ، پارچه‌اى نانى دعا خوانده مىخورانند و آن كلاب صغار از ايشان بسيار اخراج مىشود و شفا مىيابد به واسطهء ذراريحى كه در خمير نان داخل كرده‌اند . دواء الذراريح اين است كه ذراريح بزرگ جثّهء را از سر و بال و پاها پاك نموده و عدس مقشر ، از هريك سه مثقال ؛ زعفران ، سنبل الطيب ، ميخك ، فلفل و دارچينى ، از هريك نيم مثقال ؛ اجزا را نرم كوفته ، با آب خمير كرده ، قرص سازند و هر قرصى هشت نخود و هر روز يك قرص را به آب نيم گرم بخورانند و اگر پيچى و سوزشى در مثانه به
شرح و نگارش نو و روان از تسهيل العلاج و رساله حافظ الصحة ( فارسى ) — صفحة 293 | مؤسسه احياء طب طبيعى / ميرزا حاجى بابا محمد تقى شيرازى