شديده و موضع درد ، بالاتر از ناف است و بسا مىشود كه قىهاى شديده مىشود و فضول عفنه با قى بيرون مىآيد .
[ درمان ]
علاج همه اقسام نزديك به يكديگر است كه اهتمام در اخراج فضول محتبسه بايد كرد : اگر احتباس در قولون و اعور است ، بايد مكرر آب داغ با روغن بادام شيرين بياشامند و شياف از صابون تراشيده به مقدار سبّابه عليل و آلوده به روغن كرچك و بوره و نمك ، مكرر برمىدارد . هرگاه تفتيح نكرده ، ريوند چينى سائيده بايد اضافه كرد و چنانكه نشود ، شحم حنظل سائيده حتى نمك هندى داخل نموده و حمول نمايند و هرگاه اثفال محتبسه را اخراج ننمايند ، محتاج به حقنه مىشود . اجزاء حقنه را به تدريج بايد قوى و اقوى نمود ؛ ابتداء از شيره كافشه ، از چهار مثقال الى هشت مثقال ؛ شكر سرخ ، از هشت الى شانزده مثقال ؛ گرنگبين علفى ، از شش تا دوازده مثقال ؛ خاكشى و نمك ، از هر يك تا دو مثقال و روغن كرچك ، از شش الى دوازده مثقال ، سه قسمت نموده و سه دفعه - در عرض شش ساعت - الى نه ساعت اماله نمايند . هرگاه تفتيح نشود ، روز ديگر ريوند چينى و بوره ارمنى در دو آب دوم و سوم سائيده حقنه نمايند . اگر نشود ، آب مطبوخ :
اكليل الملك ، تاجريزى ، بزرگ شنبليلهء نيم كوفته ، گل سرخ ، سنا مكى - از هريك شش مثقال الى ده مثقال - ، افسنتين ، بابونهء خشك و برگ سداب خشك - از هريك دو الى چهار مثقال - جوشانيده و سه قسمت نموده و با اجزاى سابقه ممزوج كرده و شحم حنظل بر سرداروجش تا دو مثقال افزوده و سه دفعه يا چهار دفعه اماله نمايند و در صورت ضرورت ، به اضافه فلوس تا چهارده مثقال و روغن بادام تا شش مثقال ، اماله نمايند .
لازم است كه ماليدنيهاى مفتّحه و معينهء بر عمل اماله ، از همان سرداروجها به اضافه زهره گاو و روغن گل سرخ - كه آنها را در آب امالهها سائيده - نيم گرم از ناف به زير و از كمر تا مقعده ، مكرّر بمالند .
چنانچه امالهها دفع سدد محتبسه را با تكرار ننمايند ، مسهل مشروب لازم مىشود .
و مشروبات مسهله ، بايد مزلقه باشد و گرنه ضررهاى ديگرى احداث مىكند كه از آن جمله سحج امعاء مىباشد . و روغن بيد انجير ، تا شانزده مثقال با روغن بادام شيرين ، تا چهار مثقال داخل ترنجبين در آب داغ حل كرده ، بسيار خوب و مناسب است .
اقوى از آن ، مطبوخ : افسنتين ؛ بنفشه ؛ گل سرخ ؛ پرسياوشان ، از هريك دو مثقال ؛ سنا مكى ، از پنج الى نه مثقال و سپستان ، از هشت تا دوازده دانه جوشانيده ، صافش را با