باشد ، فورا سه چهار انگشت بالاتر از موضع گزيدگى را ببندند و موضع را با دهان آلوده به روغن گل سرخ به قوت بمكند و يا محجمه را بچسبانند و به قوت بمكند تا هرچه از موضع و حوالى آن برآيد ، همگى دفع شوند . سپس به الصاق محجمهء آتش اقدام نمايند - با زدن تيغ يا بدون آن - و اگر تيغ زدند ، جوجهء شكم شكافتهيى را با گرمى بر موضع تيغ بگذارند .
اگر با اين تدابير ، خفّتى در درد و فى الجمله سلامتى در احوال او حاصل شد ، معلوم است كه سورت سم شكسته شده و روى به بهبودى آورده است ؛ امّا اگر اعراضش در تزايد باشد ، بايد اصرار بر تضميد ادويهء جاذبهء قويه - مثل سرگين كبوتر و پودنه كه از هريك قدرى با سكبينج و مشكطرامشيع و خاكستر چوب رز و درخت انجير و سير خام و امثال آنها عجين شده باشند - نمود .
گزيدگى مارها
مارها اقسام زيادى دارند كه بيان اصناف آنها موجب تطويل است ؛ امّا علامت عمومى نيش آنها التهاب و عطش است و علامت گزيدگى افعىها اين است كه از موضع فرو رفتن دندان او خون بيرون مىآيد و بعد از آن ، صديد ، يعنى چركى كه با خون بدبو آميخته است خارج مىشود . سپس بىحسى در اعضايش پديدار مىشود و رطوبت بسيار بدبوئى شبيه به روغن زيتون سبز از موضع گزيدگى او سيلان مىكند .
علاج :
علاج گزش اينها اين است كه اگر انگشت را زده باشند ، فورا آن را از بالاتر ببرند كه علاج خيلى خوبى است ؛ زيرا فورا از درد و نفوذ سم مىآسايد .
در غير اين صورت ، از چهار انگشت بالاتر موضع گزيدگى آن را ببندند تا مانع سرايت سم شود .
اگر اين دو كار ممكن نباشد ، فورا محل را تيغ زنند و با شاخ حجامت به قوت بمكند تا سم را از موضعش برآرند و سپس دقت كنند كه آيا عوارض