علاج :
علاجش اين است كه بالاى موضع گزيدگى را محكم ببندند و آنجا را عميقا تيغ بزنند و با محجمه ، سم را از درون بمكند . همچنين اگر عقربى را نرم بكوبند و يا بزرك ، گوگرد ، سير و نمك را نرم بكوبند و بر موضع ببندند ، جهت جذب سم خوب است .
همچنين بايد ترياق اربعه و ترياق مخصوصهء به گزيدگى عقرب « 1 » بنوشد .
و اگر لعبهء بربريه - كه بيخى است شبيه به سورنجان - را سفوفا و مطبوخا بياشامند و بر موضع بمالند ، نافع است . همچنين اگر از ده مثقال از هريك از سير و گردو با چهار مثقال از هريك از برگ سداب خشك ، مرّمكّى صاف و حلتيت را بكوبند و با انجير خشك خمير كرده و تا دو مثقال بلع كنند ، نافع است . همچنين اگر شكم موش را پاره كرده و بر آن موضع ببندند و شير انجير نارس و بادروج - كه نوعى از ريحان كوهى است - را باهم خمير كرده و بر آن موضع بگذارند ، مسكّن درد است .
تبصره :
نوعى از عقرب هست كه جرّاره نام دارد - چون هنگام راه رفتن ، دم خود را بر زمين مىكشد جرّاره نام گرفته است - و در بلاد خوزستان خيلى يافت مىشود . سموم اين عقارب ، حارّه است و در اول زدن ، درد زيادى ندارد ، ولى بعد از يك دو روز موضعش متقرح مىشود و زبان ورم مىكند و بول الدم و غشى و خفقان و حبس طبيعت و احيانا يرقان بروز مىكند .
علاج زهر اين عقرب ، چسبانيدن محجمه و جذب شديد سم و داغ نمودن اطراف موضع گزيدگى و فصد از طرف زير موضع « 2 » كه قريب به آن باشد به علاوهء شرب ترياق عسگرى « 3 » مخصوصه به آن ، يا ترياق از كاسنى برّى خشك
هامش
( 1 ) . زراوند طويل ، جنطيانا ، افسنتين ، حب الغار ، پوست بيخ كبر ، ريشهء حنظل ، زردچوبه و فاشرا را به وزن مساوى كوفته و بيخته و به عسل مصفّى و مقوّم عجين كنند .
( 2 ) . اين رگ ، ظاهرا بايد يكى از عروق مفصوده باشد ، نه هر رگى . م .
( 3 ) . پوست بيخ كبر ، جنطيانا ، افسنتين ، زراوند مدحرج ، طرخشوق - كاسنى برّى - به وزن مساوى هم كوفته و بيخته و تا دو مثقال آن را با انجير يا شير بخورانند .