است اضرارش به دماغ بيشتر است ؛ بنابراين بايد از مشمومات بارده - در بروز آثار حرارت - و حاره - در صورت بروز آثار برودت - كه مقابل بينى او بگيرند استفاده كرده و از آب آنها استنشاق كنند و اطليهء ضد هر سم « 1 » را مكررا بر سر او نطول كنند و همچنين ، بعد از شرب ترياقات ، به آشاميدن و احتقان هريك از آنها به انضمام شير و كره و روغن بادام ، بپردازد كه براى تسكين عوارض خطرناك و استخلاص از ضرر سموم ، نافع و شفابخش است .
فصل چهارم : گريزانندههاى حشرات و جنبندگان موذى و درندگان
بهطور كلى ، نگهدارى اوز ، مرغابى ، گربه ، لكلك ، طاووس ، بز كوهى و هرچه كه جنبدگان را مىخورند ، در منزل خوب است . و اگر چراغى را هم دور از محل خوابگاه خود روشن كنند ، مفيد است .
جهت گريزانيدن مارها ، ريسمانى را به قطران و حلتيت آلوده و در خوابگاه خود بياويزند و شاخهء انار ، يا سم بز و شاخ گوزن و كبريت و سكبينج و زفت را تبخير كنند و آبى كه نوشادر و قند در او حل كردهاند در خانه و اطراف خوابگاه بپاشند و بومادران يا ترتيزك را بر دور خوابگاه و اطراف خود پهن كنند .
جهت طرد عقارب ، ريسمانى را به قطران يا حلتيت آلوده كرده و در خوابگاه بكشند ، يا خود عقرب را جوشانيده يا سوزانيده كه دود و بخارش در خانه پخش شود ؛ يا كبريت و سم الاغ را دود كرده و يا زرنيخ زرد و پيهء بز و حلتيت حل كرده در آب را بپاشند .
جهت طرد براغيث - كيك - پاشيدن آب طبيخ سداب و دفلى و حنظل و افتراش علفى كه در دار المرز به كنكواش معروف است و پوست روباه مجرب
هامش
( 1 ) . ضد سموم حاره ، مثل نطول اسفرزه ، گشنيز تر ، هميشه بهار ، سائيدهء صندلين ، نيلوفر ، بنفشه ، به شيرين و . . . و ضد سموم بارده ، مانند نطول يا سمين ، نرگس ، نسرين ، عود ، مخلصه ، جندبيدستر ، مشك و . . .