سفتى و بزرگى طحال مىشود و در نتيجه تمدد و انتفاخ شكم ايجاد مىشود و در تحليل غذا و حالات پربودن معده ، عوارضى چون قراقر و حموضت طعام ايجاد مىكند و اگر در اصلاح اين سفتى و بزرگى طحال كوتاهى شود ، بعيد نيست كه استسقاى طبلى و اعظم از آن احداث كند .
جبران اين عارضه اين است كه هر روز صبح دو دانه يا يك دانهء بزرگ « آملهء پرورده » را با زنيان كوفته و يك پياله عرق شاهتره بياشامد . و اگر عطش دارد ، عرق شاهتره را سرد با سكنجبين و آمله را بدون زنيان و با طباشير صدفى مصروف دارد ؛ خصوصا اگر لينتى هم در طبع داشته باشد .
همچنين بايد موضع طحال را از اضمدهء محلّله ، مانند انجير خشك و بورهء ارمنى و سداب خشك و فلفل كه در سركهء تند خيسانيده باشند به اضافهء روغن گل سرخ - يا بدون روغن گل سرخ - بمالند .
همچنين اگر زيادتى خون در بدن باشد ، از باسليق يا اسيلم چپ فصد كنند و اگر زالو هم در مايل به سمت چپ قطن و عجز بيفكنند ، بسيار نافع است ؛ خصوصا اگر بواسيرى هم باشد . الصاق « محجمهء نارى » را - كه عوامّ ، كوزه انداختن مىگويند - هم كه در هفتهيى يا ده روز يك مرتبه اقدام كنند ، در تحليل سفتى و بزرگى طحال ، سريع الاثر است .
ميل گرفتن و شنو رفتن و تخته پيچيدن ، خصوصا براى « ضمور » طحال ، بىعديل است .
اجناس مركّبه ( شطر الغب )
تبهاى مركبه ، برحسب اخلاط مختلفه و متقضيات اخلاط ، زياد است و آنچه كه منضبط شده و تعريف علمى از آنها ارائه شده ، تنها اقسام شطر الغب است كه صفرا و بلغم هر دو عفونت كرده و تبى جديد را بروز دادهاند .
شطر الغب ، چهار قسم است :
اول ، آنكه صفرا و بلغم هر دو در خارج عروق متعفن شدهاند .
اين تب ، هر روز نوبه دارد ، روزى كه نوبهء بلغم است ، عوارضش خفيفه و روزى كه نوبهء