غير خالصه ؛ لازمه يا دايره ] به ربع انجاميده است ، در حال بروز نوبهء ربع ، عوارض صفرا ، چون عطش ، خشكى دهان ، حدت تب گرم و تلخى دهان - در صورت عروض قىء - در حدى كمتر از نوبهء غب بروز مىكند ؛ و هكذا اعراض ساير اخلاط هم كمتر از اصلشان بروز مىكنند .
علاج :
بايد همان منضج و مسهلى را كه در علاج نوبهيى كه به ربع منتهى شده را به كار بردهاند ، قوىتر از آن معمول دارند . « 1 »
بسا لازم مىشود كه در اين تب به فصد بپردازيم ؛ خصوصا اگر سودا ، محترقه از خون باشد و سرخى و غلظت قاروره شديد باشد و رگهاى بدن ،
هامش
( 1 ) . بهعنوان مثال ، اگر تب ربع از غب نشأت گرفته است ، بايد درمان غب را به اين نحو قوى و قويتر كنند :
در غب ، منضج را از مطبوخ ريشهء كاسنى ، بنفشه ، گل سرخ ، عناب و سپستان تا ترنجبين مىداديم ، در اينجا بايد افسنتين ، پرسياوشان و شاهترهء خشك را اضافه كنند . در آنجا ، اماله يا مسهل را يك روز در ميان آن هم در روز راحت مريض اعمال مىكرد ، اينجا : اولا ، بهتر است تا انقضاى سه نوبه اقتصار بر اماله كند . و ثانيا ، اماله و مسهل را در روز وسط - روز قبل از نوبه - اعمال كند و در اجزاى اماله ، شاهترهء خشك ، سنا مكى ، افسنتين ، بزرك ، بابونهء خشك و سداب خشك بجوشانند و آب برگ چغندر و فلوس خالص هم افزوده و بورهء ارمنى را سر داروى امالهها كنند . و ثالثا ، در منضج روز اماله ، سه تا پنج مثقال بسفايج نيمكوفته را در اجزاى اماله بجوشانند و تا پنج مثقال گلقند بعد از صرف منضج بخورد تا موجب زيادتى تليين شود و سوداى بيشتر اخراج كند .
بعد از اينكه سه نوبه گذشت ، تا انقضاى چهار نوبهء ديگر بايد در روزهاى وسط نوبهها ، اين مسهل مصرف شود : ريشه شيرينبيان ، دو مثقال ؛ افسنتين ، يك مثقال ؛ بسفايج ، سه مثقال ؛ پرسياوشان ، دو مثقال ؛ گل سرخ ، سه مثقال ؛ سنا مكى ، شش مثقال ؛ افتيمون شامى ، دو مثقال و سپستان ، نه دانه ، همه را بجوشانند و صاف شدهاش را با ترنجبين بياشامند وزن و ادويه را برحسب عصيان و اجابت طبع و غلظت و رقت اخلاط بايد كم و زياد كرد . و بسا لازم مىشود كه تا چهار پنج مثقال تربد سفيد نيمكوفته را با نيم تا يك مثقال زنجبيل در آب مطبوخ بجوشانند يا مثقالى « دواء التربد » را قبل از دوا مصرف كنند يا در صافشدهء دوا ريخته و برهم زده و بياشامند .