بست و چهار ساعت بود
ليفوريا
تپى باشد كه اندرون بدن حرارت بسيار محسوس شود و بيرون آن برودت و
انفيالوس
بر خلاف آن باشد و
حمى غشى
تپى باشد كه چون ابتدا كند غشى حادث گردد و
حمى ليلى
تپى باشد كه بشب آيد و بروز رها كند و
حمى نهارى
تپى باشد كه بروز آيد و بشب رها كند و
حميات مختلفه
چنان باشد كه آن را دورى و نوبتى معين نباشد و علامت آن مختلط باشد و
حمى يوم
كه حرارت در ان متعلق بروح شود اكثر در يك روز مىرود و باشد كه تا سه روز بكشد جالينوس گفته كه تا شش روز هم مىماند و اين تپ ملائم مىشود و در نبض و قاروره بسيار تغير نمىباشد علاج آن ازاله سبب موجب نمايند چنانچه در
غمى و همى و قرعى و فكرى
ازاله هر واحد كنند و مفرحات بارده دهند و تبريد قلب و ازاله غم نمايند و همچنين در
غضبى و سهرى و تعبى و وجعى و جوعى و عطشى و تخمى
نيز ازاله هر واحد نمايند و اگر ازين تدبير نرود علاج تپ بلغمى كند يعنى تبريد خفيف دهند و اگر بسبب شرب شراب باشد آن را موقوف نمايند و تبريد و تسكين حرارت نمايند و در
زكامى و نزلى
علاج نزله و زكام كنند و
تپ دق
كه حرارت در آن متعلق به اعضاى اصلى و منوى باشد علاجپذير نيست و در ابتدا مشابه به لثقه مىباشد اما اگر طبيبى بصلابت و دقت و تواتر نبض و ازدياد حرارت بعد از غذا معلوم كند بايد كه قرص طباشير ملين و قرص كافور با تبريد يا ماء الخيار و ماء القرع دهد و درصورتىكه حمى غضبى با تپ دق مركب نشود و معدهء مريض ضعيف نباشد دادن اقراص مذكوره با شير بز و شير خر و شير دختر بسيار مناسب است و اگر سرفه هم باشد خميرهء خشخاش و مانند آنكه در نزله گذشت باقراص مذكوره آميخته بايد داد و اگر با حمى دق حمى عفنى بود اسهال برفق كنند و در علاج تپ دق بهر نوع تبريد و ترطيب نمايند و بعض ادويه مبرده مثل كافور باعث تجفيف مىشود و همچنين بعض ادويه مرطبه مثل شراب موجب تسخين پس بايد كه شراب با آب ممزوج نموده وقت هضم غذا دهند و همچنين كافور بادويه مرطبه مخلوط نموده بخورانند