خطمى و بنفشه داخل نمايند و بعد از ان اكليل الملك بابونه را افزايند و ضماد بعد از تنقيه مناسب بود و اگر ماده قليل باشد پيش از تنقيه هم ضماد كردن مضائقه ندارد و علاج ورم صفراوى كه علامت آن شدت درد و التهاب باشد مانند علاج ورم دموى نمايند مگر آنكه درين قسم تبريد و تسكين زياده بايد نمود و از ادويه بارده كه در ان قبض نباشد مانند كدو و كاهو و كافور با سركه و آب كشنيز سبز سرشته ضماد كنند و درينجا احتياج ادويه محلله نمىباشد و ضماد اسپغول براى ورم حار مفاصل از مجربات است و چون سورنجان كه خصوصيت بسيار بمفاصل دارد داخل كردن آن در مسهل و اضمده اوجاع مفاصل حار و بارد انسب است و اگر ماده مركب از بلغم و صفرا باشد علامت آن سفيدى رنگ و قلت التهاب و درد و رخاوت ورم بود اگر مركب از سودا و صفرا بود علامت آن قلت درد و تمدد و خشكى و سياهى موضع و صلابت ورم بود علاج آن سورنجان شيرين سائيده مصطگى سائيده بوزيدان سائيده هريك يكماشه در گلقند آميخته همراه شيرهء باديان شيرهء تخم خيارين شيره خارخسك شيرهء تخم خرپوزه در عرقيات برآورده صاف نموده شربت بزورى داخل كرده بخورند و معجون سورنجان همراه تبريد مذكور بسيار فائده مىكند و معجون عشبه نيز درين باب مجرب است و از ادويه محلله ملينه مانند اكليل الملك و بابونه و شبت و خطمى و صبر و لعاب حلبه و تخم كتان ضماد نمايند و روغن بيدانجير و روغن حنا بمالند خصوصا كه سورنجان تلخ و بيخ نى و جدوار خطاى در ان انداخته باشند و ضماد صابون نيز نافع است و اگر ماده كثير باشد مىبايد كه بعد از نضج از منضج مركب بحسب ماده از مسهل مركب بحسب غلبه خلط تنقيه كند و اگر مفاصل صلب گردد چنانچه حركت نتواند كرد بعد از تنقيه موضع را بروغن كنجد و پيه بط و مرغ و لعاب حلبه و بزرك بمالند و روباه يا كفتار زنده را در روغن كنجد بجوشانند و در ان نشينند نافع بود علاج
درد ورك
كه دردى بود در سرين و
عرق النساء
كه دردى بود از مفصل ورك ابتدا كند و از طرف وحشى فخذ نزول كند و تا انگشتهاى پا برسد مثل علاج وجع مفاصل بود و اگر ازين تدبير