كند و ضماد افسنتين استعمال كند
طريق پانزدهم در امراض امعا
اسهال
يا از متناولات مىباشد و يا از اعضا اما آنچه از متناولات مىباشد يا بسبب غذاست كه به غير از اشتها و يا زياده از اشتها خورده شود و يا بسبب غذاى لطيف سريع الاستحاله باشد كه زود فاسد گردد و يا بسبب غذاى لزج مزلق باشد و يا بسبب غذاى كريهه الطعم باشد و يا بسبب غذائ نفاخ بود و يا بسبب اسهال بسيار امعا خراشيده شود علاج آن علاج سحج كند و تدبيرى كه در تخمه گذشت به كار برد و غذا به قدر هضم خورند و موافق مزاج اختيار كنند و تقويت معده و امعا نمايند اما آنچه از اعضا باشد يا از عضو واحد بود يا از جميع اعضا اما آنچه از عضو واحد بود اگر دماغ باشد كه نزلات از ان بمعده و امعا ريزد علامتش آنست كه بعد از خواب طويل حادث شود و با علامات نزله و فساد مزاج دماغ بود علاج آن بحسب غلبه خلط تنقيه دماغ كنند و تبديل مزاج و منع نزلات نمايند چنانچه در نزله گفته شد و بر پشت خواب نكنند و اگر آن عضو معده باشد و آن اسهال را
ذرب و خلفه
گويند و علامتش آنست كه گاهى اسهال زياده و گاهى كم و گاه هضم و گاه فاسد باشد علاج جوارش مصطگى و جوارش عود و مانند آن همراه شيرهء باديان و شيرهء زيره سياه و شيره دانهء هيل در عرقيات برآورده رب به شيرين و بارتنگ داخل كرده بخورد و ضماد كه براى قى مفيدست بر شكم ضماد كنند و ماليدن روغن مصطگى هم مفيد بود و اگر ازين تدبير فائده نشود و غثيان و كثرت لعاب دهن نيز باشد قى نمايند و بعد از نضج از مسهل حار تنقيه كنند و گاهى بسبب انصباب صفرا بر معده باشد و اين بعد از حميات صفراوى و بعد از تناول اشياء حاره مىباشد و اسهال صفراوى و التهاب و عطش باشد و صفرت براز و لذع مقعد نيز بود علاج اول بعد از نضج تنقيه صفرا به مسهل بارد و يا به هليلجات و شربت ورد مكرر كنند بعد از ان قرص طباشير قابض دهند و صندل و زرورد در گلاب سائيده بر جگر و مراره ضماد كنند و گاهى بسبب انصباب سودا باشد بر فم معده علامت آن گرسنگى بود و حرقت