و باجزائ بارده و جهت تپهائ صفراوى و سددى و يرقان و خفقان و صداع و امراض جگر و با مطبوخ صندل و رازيانه جهت رفع سموم و ضعف گرده و سپرز و قطع نزف الدم و تحريك اشتها مؤثر و به غير از ترطيب نائب مناب برگ كاسنى و او مغشى و كريه الطعم و مصلحش سكنجبين و ادويه خوشبو موافق او و قدر شربتش از دو درم تا پنج درم و بيخكاسنى در اول گرم و در دوم خشك و بغايت مفتح و ملطف اخلاط و منقى مجارى غذا و مدر بول و جهت تپهائ مركبه و مزمنه و تصفيه خون و رفع ورم احشا و درد مفاصل و استسقا و نضج و تحليل مواد نافع و قدر شربت از سائيده او از يك درم تا چهار درم و در مطبوخ از پنج درم تا پانزده درم و عرق كاسنى نسبت آب او بسيار ضعيفتر است و برى او نباتش مانند بستانى و گلش كبود و طعمش بسيار تلخ مىباشد در آخر اول سرد و خشك و مقوى معده به غير از ترطيب قويتر از بستانى و قاطع نفث الدم و تخم و بيخ او در افعال قوىتر از بستانى و ضماد بيخ او جهت گزيدن عقرب و زنبور و مار مفيد و هريك بدل ديگرىاند
فرسخ بست و هفتم در حرف الياء
ياقوت
اقسام مىباشد بهترين او سرخ شفاف گلنارى است كه رمانى نامند ياقوت سرخ در حرارت معتدل و زرد او در دوم گرم و خشك و كبود او در اول دوم و سفيد در اول و خشكى در همه غالب است مقوى دل و دماغ و مفرح و شرب يك درم او ترياق سموم و تعليق او بالخاصية جهت تغير هوا و وسواس و صرع و خفقان و نزف الدم و انگشترى او جهت قضائ حاجات و غرق و در دهان داشتن او جهت رفع تشنگى و بدبوئ دهان مؤثر و قدر شربتش از يك قيراط تا يك دانگ
ياسمين
در هندى چنبيلى نامند برى و بستانى مىباشد بستانى او در دوم گرم و خشك و مفتح سدد و مسهل بلغم و سودا و ماء اصفر و رافع سدد و رياح غليظه و فالج و مفاصل و مفرح و محرك باه و مدر حيض و بوئيدن او جهت درد سربارد و تقويت دماغ و نطول طبيخ او جهت دردهاى بارد و صداع و ضماد او جهت كلف و سرخ كردن رخسار و بزرگ كردن قضيب