لطيفه و مائل به رطوبت و با قوت قابضه و بعضى سردى و خشكى او را بسيار غالب دانستهاند و مقوى دماغ و فم معده و قوتهائ بدنى و نيم گرم او جهت نفث الدم و خشونت سينه و عوارض نزله و درد معده و امعا و درد جگر و سرد او جهت خفقان حار و تقويت بدن و بوئيدن و طلاء نمودن او جهت درد سر حار و درد چشم و با قرنفل جهت باردان و لخلخه او جهت تقويت دل و رفع غشى و خمار و بيهوشى و تقويت دماغ و حواس باطنى و نشاط نفس مفيد و گلاب مكرر به قدر دو اوقيه مسهل است و بالخاصية مضر باه و باعث سفيدى مو و مصلحش جلاب و نبات و قدر شربتش تا هيجده مثقال
فرسخ بست و ششم در حرف الهاء
هندبا
به فارسى كاسنى نامند و او بستانى و برى مىباشد بستانى او دو قسم مىباشد يكى برگ بزرگ و با خشونت و مايل به تلخى و گلش كبود و بزرگ و او را هندبائى شامى نامند و تبريد و ترطيب او زياده از قسم صغير او ديگرى را برگ كوچك و باريك و گلش كبود و ريزه و تلخى او غالب و او را هندباء البقل نامند هر دو قسم در اول سرد و تر و باجزائ حاره لطيفه كه از شستن رفع گردد لهذا شستن كاسنى منع است و از جهت لطافت مفرط بحسب اختلاف مكان و هوا و زمان تغير طعم و طبع او مىشود و او مفتح سدد و مقوى جگر و مسكن حرارت خون و تشنگى صفرا و التهاب معده و موافق جگر حار و بارد و رافع سده او و منقى مجارى بول و گرده و آب برگ او به آب رازيانه بهترين ادويه يرقان سديست و چون آب او را بجوشانند و كف گرفته با سكنجبين بنوشند جهت تپهائ كهنه و تقويت معده و با گلقند جهت تپ ربع و طلائ آب او جهت اورام حاره و درد چشم و ضماد كوبيده برگ او با آرد جو و سركه جهت مفاصل و نقرس حار و اورام حاره بىعديل و غرغره او با خيارشنبر جهت ابتداى ورم حلق و خناق و ضماد كوبيده برگ او جهت رمد حار مجرب خصوصا بآرد جو و روغن بنفشه و مضر صاحب سرفه و مصلحش شكر است و قدر شربت از آب او تا نيم رطل است و تخم كاسنى در دوم خشك و مايل بحرارت