و ليمو است و ضرر نارنج باعصاب كمتر است و بوئيدن شگوفه او مقوى دماغ و عرق او كه مسمى به عرق بهار است در دويم گرم و خشك و جهت ضعف دماغ و تفريح و تقويت اشتها و باه و خفقان و غشى و خوردن او هفت روز هر روز دو اوقيه او با ربع درم مرجان و حب حاجت شكر جهت رفع طحال مجرب و اكثار بوئيدن او مورث بيخوابى و مفسد عرق بهار هواست و مصلح او گلاب و قوتش در ظرف مس تا هفت سال و در شيشه تا يك سال باقيست
نشا
به فارسى نشاسته گويند در آخر اول سرد و خشك و نزد بعضى سرد و تر است مغرى و رادع و قابض و موافق امعا و مصلح ادويه تند و حابس اسهال و خون خصوصا بودادهء آن و با شكر و روغن بادام كه نيمگرم بنوشند جهت خشونت حلق و سرفه درد سينه و سل و قطع خون بواسير نافع و مقلل منى و مسدد و ديرهضم و مصلحش شيرينها و كرفس و قرنفل و بدلش برنج مغسول و قدر شربتش از يك مثقال تا پانزده مثقال
نيل
برى و بستانى مىباشد در آخر اول گرم و در دوم خشك و نزد بعضى معتدل است محلل و رادع ابتدائى اورام و قابض و رافع نفث الدم و نزف الدم و جالى كلف و بهق و جراحات تازه را نافع است و برگ او خضاب بسيار خوب است و طلائ سوخته او با نيم وزن مردارسنگ و قدرى روغن گل و موم جهت آكله از مجرباتست و بايد كه قبل از طلا موضع را به آب بارتنگ و عسل بشويند و مضر ريه و مصلح او عسل و بدلش به وزن او آرد جو و ثلث او ماميثا و قدر شربتش تا دو درم است
نيلوفر
نباتيست مشهور انواع مىباشد جمله اجزائ او در دوم سرد و تر به غير بيخ او كه گرم و خشك و تخم او كه سرد و خشك است و مراد از مطلق او گل نيلوفر كبود است و نيلوفر زرد گرم و خشك و كبود او لطيف تر و مقوى دل و مسكن حرارت آن و تپهائ حاره و تشنگى و منوم و مانع احتلام و جهت درد سر و خشكى دماغ و خشونت سينه و سرفه حار و نزله و با زعفران و دارچينى جهت تقويت دل و خفقان نافع و مضر مثانه و مصلحش نبات و مضر باه و مصلح آن لبوبات و بدلش بنفشه و خطمى و بيخ او جهت سپرز و اسهال مزمن و سيلاب منى و ضمادش جهت درد مثانه و معده نافع